Ail flwyddyn prosiect olrhain eogiaid yn cychwyn ar yr afon Wysg

Ebrill 25, 2022

olrhain eogiaid
Mae prosiect sy'n olrhain eogiaid arian wrth iddynt fudo ar hyd afon Wysg wedi dechrau ar ei ail flwyddyn. 

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn parhau i daclo'r dirywiad y rhywogaeth - a hynny drwy nodi'r heriau sy'n wynebu’r eogiaid ar eu taith i'r môr.

Mae'r prosiect, a gefnogir gan Sefydliad Afonydd Gwy ac Wysg, yn golygu dal hyd at 100 o eogiaid arian y flwyddyn - a'u tagio â throsglwyddyddion acwstig sy'n pingio ar amledd uchel yn rheolaidd.

Eogiaid ifanc sy’n paratoi i fudo i'r môr yw eogiaid arian. Mae'r trosglwyddyddion yn rhoi cipolwg ar eu symudiadau, yn ogystal â darparu data sy'n gysylltiedig â chyfraddau goroesi ac ymddygiad mudo, gan helpu i lywio gwaith rheoli eogiaid a gwaith cadwraeth yn y dyfodol.  

Ym mlwyddyn gyntaf y  prosiect y llynedd (2021), arweiniodd Mis Mai anarferol o wlyb at flwyddyn dda debygol o ran llwyddiant  mudo. Llwyddodd o leiaf 67% o'r eogiaid arian a dagiwyd i wneud y daith can cilomedr a mwy o hyd, o'r safle tagio ar ran uchaf yr afon i Aber Afon Hafren. Yr amser teithio unigol cyflymaf o’r safle monitro i fyny'r afon o Aberhonddu i'r safle monitro terfynol yn yr aber yng Nghasnewydd (taith 95.6 cilomedr o hyd) oedd 36.22 awr.

Dywedodd Oliver Brown, Swyddog Dyframaeth, sy'n arwain y prosiect ar ran CNC, "Mae niferoedd eogiaid – yn rhai hen ac ifanc – ar eu hisaf erioed yn afonydd Cymru, yn ogystal â rhannau eraill o'r byd, ac mae'n rhaid i bob un ohonom wneud yr hyn a allwn i'w cadw a diogelu goroesiad y rhywogaeth eiconig hon."

"Bydd y prosiect yn rhoi syniad da i ni o'r hyn sy'n digwydd i'r pysgod hyn ar adeg dyngedfennol yn eu cylch bywyd. Yn flaenorol, nid oeddem yn gwybod faint o eogiaid arian oedd yn cyrraedd y môr, felly mae'r prosiect hwn yn rhoi syniad da i ni o gyfraddau goroesi, yn ogystal â'n helpu i ddeall sut y gallai rhwystrau canfyddedig – gwaelodion pontydd neu goredau er enghraifft – effeithio ar fudo."

Derbynyddion ar hyd yr afon

"Gan ddysgu o'r canlyniadau ym mlwyddyn un, rydym wedi defnyddio 15 derbynnydd ychwanegol ar hyd Afon Wysg eleni, gan ddod â'r cyfanswm i 46, i helpu i gynyddu cywirdeb y data. Rydym hefyd wedi addasu ein methodoleg trapio i gynyddu effeithlonrwydd." 

Ychwanegodd Oliver Brown, "Rydym yn ddiolchgar am gefnogaeth barhaus Sefydliad Afonydd Gwy ac Wysg gyda’r prosiect hwn. Yn y pen draw, bydd y wybodaeth a'r data a gasglwn yn llywio ein gwaith cydweithredol ym maes cadwraeth eogiaid, a fydd yn amhrisiadwy yn ein hymdrechion i fynd i'r afael ag achos y dirywiad yn y boblogaeth yn y tymor hir." 

Mwy

GWELD POPETH

Annog y cyhoedd i atal rhywogaethau estron rhag goresgyn ein dyfroedd

Hwb ariannol gwerth £13.5 miliwn i addysg cerddoriaeth

Rhyddhau casgliad 'I KA CHING X' i ddathlu deng mlynedd

  • Popeth5851
  • Newyddion 5498
  • Addysg 2036
  • Hamdden 1837
  • Iaith 1566
  • Celfyddydau 1393
  • Amgylchedd 961
  • Gwleidyddiaeth 923
  • Iechyd 659
  • Llenyddiaeth 638
  • Cerddoriaeth 576
  • Arian a Busnes 500
  • Amaethyddiaeth 431
  • Bwyd 403
  • Chwaraeon 344
  • Eisteddfod Genedlaethol Cymru 287
  • Ar-lein 258
  • Gwyddoniaeth a Thechnoleg 255
  • Eisteddfod yr Urdd 146
  • Hyfforddiant / Cyrsiau 49
  • Cystadlaethau 46
  • Barn 15
  • Adolygiadau Llyfrau 13
  • Papurau Bro 13
  • Adolygiadau Cerddoriaeth 6
  • Llythyron 3