Urdd Gobaith Cymru yn wynebu ‘cyfnod mwyaf heriol ei hanes’

Mae Urdd Gobaith Cymru yn wynebu’r hyn a ddisgrifiwyd gan ei Brif Weithredwr fel ‘cyfnod mwyaf heriol ei 98 mlynedd o hanes’ o ganlyniad i sefyllfa Covid19.

Daw hyn wrth i’r mudiad ddatgelu ei fod yn wynebu gostyngiad incwm o  £14 miliwn dros y ddwy flynedd nesaf sy’n golygu bydd newidiadau sylweddol i adnoddau’r Urdd. Bydd hyn yn cynnwys toriadau yn ei wasanaethau a cholledion swyddi.  

 

Cafodd gweithlu’r mudiad wybod mewn cyfarfod heddiw (Dydd Mercher, Gorffennaf 15) bod rhaid i’r Urdd addasu ei holl wasanaethau er mwyn cynllunio’r ddarpariaeth ar gyfer ei aelodau dros y cyfnod nesaf a diogelu parhad i’r mudiad yn yr hir-dymor.  

 

Datgelwyd bod hyd at 80 swydd o dan fygythiad ynghyd ag effaith ar 70 weithwyr achlysurol allan o gyfanswm o 320 o weithlu. Mae mwyafrif staff yr Urdd yn barod ar gynllun Furlough a ddaw i ben ddiwedd mis Hydref. Daw costau staffio’r Urdd i £6miliwn y flwyddyn a hyd yn oed wedi gwneud toriadau i’r gweithlu, mae’r Urdd yn rhagweld colledion ariannol sylweddol dros y ddwy flynedd nesaf.  

 

Mae effaith Covid19 wedi bod yn enfawr a dinistriol i’r Urdd.  


·         Caewyd holl wasanaethau’r Urdd ar yr 20fed o Fawrth 2020 gan gynnwys y tri gwersyll a holl weithgareddau adran y maes a chwaraeon ynghyd â gohirio Eisteddfod yr Urdd Sir Ddinbych.     
·         Gyda’r Gwersylloedd yn parhau i fod ar gau i gyrsiau preswyl, sy’n golygu gostyngiad incwm misol o £500,000, mae’r rhagolwg ariannol am y 18 mis nesaf yn dangos colledion o dros £3.4miliwn i’r Urdd.   

 

Dywedodd Sian Lewis, Prif Weithredwr yr Urdd: “Mae heddiw’n ddiwrnod trist i’r mudiad unigryw hwn sy’n rhan annatod o fywyd cymaint o bobl a phlant yng Nghymru. “Mae effaith y pandemig wedi bod yn ddinistriol i bob un Adran o’r Urdd. Nid oes dewis ond ail-edrych ar wariant y mudiad gan barhau i gynnig rhai gwasanaethau o fewn canllawiau diogelwch llym gan gofio’r brif amcan o ddiogelu dyfodol y Mudiad. Mae’r newyddion yma yn peri gofid a phryder i’n gweithlu a’n consyrn pennaf yn yr wythnosau nesaf fydd eu lles hwy. Bydd trafodaethau yn mynd yn eu blaenau ymhob adran i weld sut bydd y toriadau yn effeithio ar staff ac ar ddyfodol gwasanaethau’r adrannau hynny. Rhaid pwysleisio nad yw’r toriadau yn adlewyrchiad o safon gwaith nag ymroddiad mewn unrhyw fodd - sefyllfa a gododd yn gyfangwbl oherwydd elfennau y tu hwnt i’n rheolaeth yw hon, sef Covid19.  Rydym fel Pwyllgor Gwaith Argyfwng, Ymddiriedolwyr ac Uwch Dim Rheoli wedi bod yn bwyllog wrth drafod gan sicrhau ein bod wedi edrych ar bob ffynhonnell posib er mwyn achub gymaint o’r gweithlu ag sy’n bosib. 

 

 “Mae’r Urdd wastad wedi rhoi pwyslais ar greu incwm ei hun heb fod yn or-ddibynnol ar arian  cyhoeddus, ac wedi llwyddo i ddatblygu model busnes llwyddiannus. Y llynedd, roedd trosiant yr Urdd dros £10m gyda chyfraniad o 19% yn unig gan y pwrs cyhoeddus. Bellach gyda’n gwersylloedd ar gau i gyrsiau preswyl, diffyg incwm ein gwaith cymunedol a chwaraeon, mae’r sefyllfa wedi rhoi ac yn parhau i osod straen enfawr ariannol ar yr Urdd   Ni fyddai modd i unrhyw sefydliad oroesi sefyllfa o’r fath heb wneud toriadau ac yn anffodus dyna sy’n wynebu’r Urdd.   

 

Cymorth gwerthfawr

 

“Rydym wedi bod yn llwyddiannus mewn dau gais cyllid ac wedi derbyn cyfanswm cefnogaeth gan Lywodraeth  Cymru o £3.1m. Mae’r cymorth yma’n werthfawr tu hwnt ac fe fydd yn ein galluogi ni gadw fframwaith o staff craidd i gynnal sylfaen o wasanaethau ar draws ein holl blatfformau a pharhau a chwblhau ein prosiectau adeiladu.” 
Meddai Dyfrig Davies, Cadeirydd yr Urdd: “Gyda chalon drom yr ydyn ni fel mudiad yn rhannu’r wybodaeth am sefyllfa’r Urdd. Achub y gweithlu ac achub yr Urdd yn amlwg sydd wedi bod ar ein meddyliau am bron i bedwar mis. Mae’r dyfodol yn un bregus, ond rhaid cynllunio i sicrhau dyfodol a hirhoedledd i’r Urdd ac i’n haelodau.    

 

“Rydym yn ddiolchgar i’n aelodau, cefnogwyr a gwirfoddolwyr dros y degawdau a rwy’n hyderus, gyda’n gilydd, y gallwn oroesi’r cyfnod anodd hwn. Byddwn yn rhannu unrhyw newyddion am ein gwasanaethau pan fydd yn addas. Am nawr, bydd y mudiad yn canolbwyntio ar gefnogi ein gweithlu trwy’r cyfnod nesaf.   

 

“Dros yr haf ac o Fedi ymlaen, byddwn yn gweithio mewn ffyrdd newydd fydd yn sicrhau cyrhaeddiad ein gwasanaethau ar draws pob categori oedran. O arlwy ddigidol Chwaraeon a Chelfyddydol i gyfleoedd awyr agored ac ieuenctid ynghyd â pharhad i’n gwasanaeth Prentisiaethau. Mi fyddwn ni yn rhannu gwybodaeth gyson gyda’n rhanddeiliaid yn yr wythnosau a misoedd nesaf. Byddwn yn ail agor ein Gwersylloedd gyda phwyll ac o fewn rheolau iechyd a diogelwch gan edrych ymlaen at groesawu ieuenctid Cymru yn ôl.”