Tair arddangosfa ffotograffiaeth fawr yn agor yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yr Hydref hwn

19/08/2019

Categori: Amgylchedd, Celfyddydau, Hamdden, Newyddion

Bydd tair arddangosfa ffotograffiaeth fawr yn agor yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yr hydref hwn.

Byddwn yn cyflwyno gwaith gan bedwar o’r ffotograffwyr mwyaf dylanwadol erioed; August Sander, Bernd a Hilla Becher, a Martin Parr. Mae’r arddangosfeydd yn cynnwys lluniau wedi’u benthyg yn bennaf, nifer ohonynt erioed wedi cael eu harddangosfa o’r blaen, a’r cyfan yn cael eu dangos am y tro cyntaf yng Nghymru.

 

Mae  arddangosfa sy’n dechrau ar 26 Hydref 2019 hyd 1 Mawrth 2020 yn cyflwyno dros 80 o ffotograffau gan August Sander (1876–1964), un o ffotograffwyr mwyaf dylanwadol yr ugeinfed ganrif. Daw’r portreadau hyn o broject anferth Sander, Pobl yr Ugeinfed Ganrif, ei ymgais i greu portread gonest o’r Almaen a’r oes oedd ohoni. Bu Sander yn tynnu lluniau pobl o bob oed a chefndir; o ffermwyr, plismyn a gwleidyddion i fricwyr, ysgrifenyddion ac artistiaid. Caiff ei destunau, bob amser yn ddienw, eu hadnabod yn ôl eu swydd neu ddosbarth cymdeithasol, a’u rhannu yn saith grŵp penodol; Y Ffermwr; Y Crefftwr; Y Fenyw; Dosbarth a Galwedigaeth; Y Ddinas; Yr Artistiaid; a’r Bobl Olaf.

 

Daw lluniau’r arddangosfa o gasgliad teithiol ARTIST ROOMS, sy’n cynnwys dros 1,600 o weithiau celf modern a chyfoes sy’n dathlu gwaith 42 artist arwyddocaol rhyngwladol. Caiff y casgliad ei arddangos ar draws y DU mewn arddangosfeydd unigol, sy’n cael ei chefnogi gan Gyngor Celfyddydau Lloegr, Y Gronfa Gelf a Creative Scotland.

 

Mae ARTIST ROOMS yn perthyn ar y cyd i Orielau Cenedlaethol yr Alban a’r Tate. Sefydlwyd y casgliad trwy Rodd d’Offay yn 2008, gyda chymorth Cronfa Goffa’r Dreftadaeth Genedlaethol, y Gronfa Gelf, a Llywodraethau’r Alban a Phrydain. Mae’r arddangosfa wedi derbyn cefnogaeth ychwanegol gan Ymddiriedolaeth Elusennol Colwinston.

 

Dau o ffotograffwyr pwysicaf y ganrif

 

Mae arddangosfa sy’n rhedeg o 26 Hydref 2019 hyd at 1 Mawrth 2020 yn cynnwys 225 o ffotograffau gan Bernd a Hilla Becher, dau o ffotograffwyr pwysicaf yr ugeinfed ganrif. Ers y 1960au mae eu gwaith wedi atgyfnerthu safle rhyngwladol ffotograffiaeth fel ffurf o gelf. Fel sylfaenwyr ‘Ysgol Düsseldorf’, fel y caiff ei galw erbyn hyn, dylanwadodd Bernd a Hilla Becher ar genhedlaeth newydd o artistiaid yn cynnwys Andreas Gursky, Candida Höfer, Thomas Ruff a Thomas Struth.

 

Am dros hanner canrif, bu Bernd a Hilla yn cydweithio ar broject i ddogfennu strwythurau diwydiannol ledled Ewrop ac UDA. Buont yn tynnu lluniau o offer weindio, ffwrneisi chwyth, tyrau oeri, tanciau nwy, codwyr grawn, tyrau dŵr ac odynnau calch. Ym 1965 daeth Bernd a Hilla i Gymru am y tro cyntaf, gan ddychwelyd ym 1966 wedi derbyn grant gan y British Council. O’u safle gwersylla yng Nglyn-nedd, buont yn crwydro’r Cymoedd, gan greu cyfres o ffotograffau sydd erbyn hyn yn gofeb i fyd a gollwyd; i’r llafur oedd unwaith mor ganolog i fywyd y cymunedau diwydiannol.

 

Mae’r arddangosfa hon yn gyfuniad o deipolegau adnabyddus Bernd a Hilla Becher, a ffotograffau unigol. Mae’r deunydd archif, sydd wedi’i fenthyg diolch i garedigrwydd stiwdio Becher, yn rhoi syniad o’u dulliau ymchwil a’u proses greadigol, ac yn edrych yn fanylach ar eu hamser yng Nghymru.

 

Dyma’r arddangosfa olaf i gael ei dewis gan Hilla Becher cyn ei marwolaeth yn 2015. Mae’r arddangosfa wedi’i chyd-guradu gan Dr Russell Roberts, ac wedi derbyn cefnogaeth hael Ymddiriedolaeth Colwinston a Sefydliad Henry Moore.

 

Mae arddangosfa sy’n rhedeg o 26 Hydref 2019 hyd at 4 Mai 2020 yn canolbwyntio ar waith Martin Parr, un o’r ffotograffwyr mwyaf dylanwadol a chynhyrchiol sy’n gweithio heddiw. Dros y 40 mlynedd ddiwethaf, bu’n cofnodi pobl, llefydd a diwylliannau yn y DU a thu hwnt, gan archwilio themâu hamdden, treuliant a chyfathrebu. Mae ei bortreadau hoffus a doniol o’r byd sydd ohoni wedi newid ein dealltwriaeth o gymdeithas a’i gwahanol agweddau. 

 

Tynfa i Gymru

 

Bu Cymru’n dynfa i Parr erioed, ac yntau wedi byw dros y ffin ym Mryste ers dros 30 mlynedd. Yn y cyfnod hwnnw, mae wedi derbyn sawl comisiwn golygyddol a diwylliannol i gofnodi pynciau megis clybiau gweithwyr a mwyngloddio. Mae’r arddangosfa’n casglu ynghyd, am y tro cyntaf, gasgliad o weithiau Parr yng Nghymru o ganol y 1970au hyd at 2018. Mae ei luniau – nifer ohonynt erioed wedi’u harddangos o’r blaen – yn archwilio gwahanol agweddau ar fywyd a diwylliant Cymru, o gorau meibion a chwaraeon i fwyd, gŵyliau a glan y môr.

 

Datblygwyd yr arddangosfa hon trwy gydweithio â Martin Parr. Gyda chymorth Ymddiriedolaeth Elusennol Colwinston. Caiff catalog o’r un enw ei gyhoeddi gan Amgueddfa Cymru i gyd-fynd ag agoriad arddangosfa Martin Parr yng Nghymru.

 

Olrhain hanes ffotograffiaeth

 

Dywedodd Bronwen Colquhoun, Uwch Guradur Ffotograffiaeth Amgueddfa Cymru: “Rydym wrth ein bodd o gael arddangos gwaith ffotograffwyr o fri rhyngwladol yng Nghymru. Mae’r tair arddangosfa hyn yn olrhain hanes ffotograffiaeth dros y ganrif ddiwethaf, ac yn mynd ar ôl pynciau sy’n dal yn berthnasol heddiw. Mae’r tymor ffotograffiaeth yn adeiladau ar lwyddiant y rhaglen ffotograffiaeth a’r rhaglen orielau cyfoes yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Gobeithiaf y bydd proffil rhyngwladol August Sander, Bernd a Hilla Becher, a Martin Parr, ynghyd â dylanwad Cymru ar waith Parr, yn dod â chynulleidfaoedd newydd, yn ysbrydoli pobl, ac yn datgelu straeon newydd.”