Sain Ffagan yn dathlu'r 70

02/03/2018

Categori: Amgylchedd, Celfyddydau, Hamdden, Newyddion

Mae 2018 yn flwyddyn fawr i atyniad treftadaeth mwyaf poblogaidd y genedl, Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru, pan fydd yr amgueddfa yn dathlu ei phen-blwydd yn saith deg oed.

Ar 1af o Orffennaf bydd yr Amgueddfa yn dathlu’r saith deg oed cyn cwblhau'r project ailddatblygu, dan nawdd y Loteri Genedlaethol, Llywodraeth Cymru a chefnogwyr eraill, ym mis Hydref.

 

I ddathlu'r cerrig milltir pwysig trefnwyd rhaglen gyffrous o ddigwyddiadau a gweithgareddau. Bydd rhaglen newydd o gyrsiau crefft yn cael eu lansio yn Sain Ffagan yn ystod 2018. Bydd cyfle i bobl ddysgu crosio, brodio, neu roi cynnig ar gerfio llwy mewn dosbarthiadau bychan dan ofal tiwtor profiadol yn y Gweithdy, adeilad crefftau newydd Sain Ffagan.

 

Ar ddydd Sul, 1 Gorffennaf, bydd croeso ymwelwyr i ymuno mewn dathliad mawr a chacen wrth nodi 70 mlynedd ac edrych ymlaen at y 70 nesaf! Bydd curaduron wrth law i gasglu a chofnodi atgofion pawb o'r Amgueddfa dros y degawdau a gwahoddir ymwelwyr ddod â lluniau o dripiau teuluol neu ysgol i'w rhannu ar y diwrnod. Os na fydd modd ymweld, bydd cyfle i bobl i rannu atgofion a ffotograffau o ymweliadau ar y cyfryngau cymdeithasol gan ddefnyddio #CreuHanes #MakingHistory.

 

 

Nid dyma fydd diwedd y dathlu chwaith. Ym mis Hydref 2018 bydd orielau newydd yn agor yn y Prif Adeilad ac yn y Gweithdy. Trwy gyfoeth ein casgliadau hanes ac archaeoleg cenedlaethol, bydd cyfle i ymwelwyr glywed straeon pobl Cymru – o'r trigolion cyntaf hyd heddiw. Bydd Llys Llywelyn, ein hail-gread o lys tywysog canoloesol Llys Rhosyr ar Ynys Môn, hefyd yn agor. Dewch draw i weld sut y byddai Llywelyn Fawr wedi byw, gwledda a rheoli, 800 mlynedd yn ôl. Bydd agor yr orielau newydd a Llys Llywelyn yn nodi diwedd project ail-ddatblygu Sain Ffagan.

 

Ers 1948, mae'r Amgueddfa wedi dod yn atyniad treftadaeth mwyaf poblogaidd Cymru ac yn un o amgueddfeydd awyr agored mwyaf blaenllaw Ewrop yn denu bron i 500,00 o ymwelwyr y flwyddyn. Mae'r Amgueddfa wedi'i lleoli yn nhiroedd ysblennydd Castell Sain Ffagan, plasty o'r 16eg ganrif a roddwyd i bobl Cymru gan Iarll Plymouth ym 1948. Ers 1948, mae dros 40 o adeiladau gwreiddiol o wahanol gyfnodau wedi'u hail-adeiladu mewn parcdir can acer, gan gynnwys Ffermdy o'r oes haearn, eglwys ganoloesol, ysgol o oes Fictoria a Sefydliad y Gweithwyr gwych.

 

Mae'r gwaith yn parhau wrth i Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru weld project ailddatblygu mwyaf ei hanes. Gwireddwyd hyn diolch i nawdd Loteri sylweddol gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri (HLF), Llywodraeth Cymru a chefnogwyr eraill. Yn 2012 derbyniodd Sain Ffagan y grant mwyaf erioed i’r HLF ei rhoi yng Nghymru er mwyn adrodd hanes bywyd yng Nghymru dros 200,000 o flynyddoedd a mwy.

 

Meddai David Anderson, Cyfarwyddwr Cyffredinol, Amgueddfa Cymru: "Mae hon yn flwyddyn fawr i Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru. Rydyn ni am i'n hymwelwyr fod yn rhan o ddathliadau Sain Ffagan dros y flwyddyn, ar foment pan caiff ei gweddnewid yn amgueddfa ar gyfer yr 21ain Ganrif. Mae Sain Ffagan yn agos at galon miloedd o bobl, yng Nghymru a thu hwnt., a caiff hyn ei adlewyrchu yn y dathliadau."

 

Dywedodd Y Gweinidog Diwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon, yr Arglwydd Elis-Thomas, “Mae Amgueddfa Cymru eisoes yn un o amgueddfeydd mawr y DU. Gyda phroject ailddatblygu uchelgeisiol Sain Ffagan, dan nawdd Llywodraeth Cymru, yn prysur gyrraedd ei benllanw a chyfleusterau a digwyddiadau newydd yn boblogaidd yn barod, mae dyfodol llewyrchus iddi fel amgueddfa o bwys rhyngwladol. Buan y bydd yr Amgueddfa’n drysor cenedlaethol ei hun.”

 

Creu hanes

 

Dywedodd Richard Bellamy, Pennaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru, "Gwireddwyd project ailddatblygu Sain Ffagan diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, a channoedd o oriau gan wirfoddolwyr a staff yr Amgueddfa.

"Mae project uchelgeisiol a phellgyrhaeddol Creu Hanes yn benllanw teilwng i waith rhagorol Sain Ffagan dros y saith deg mlynedd diwethaf yn gwneud hanes yn ddeniadol a hygyrch i bobl o bob cwr o Gymru, y DU a thu hwnt.

 

"Gobeithio y bydd yn parhau ar flaen y gad ym maes amgueddfeydd awyr-agored, yn wir amgueddfeydd o bob math ar draws y byd, ac yn parhau i swyno cenedlaethau o ymwelwyr ymhell i'r dyfodol. Ar ran chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, rydym yn falch iawn o fedru cyfrannu at y bennod nesaf.