Rhaglen ymchwil tir glas yn chwilio am ffermwyr defaid a chig eidion o Gymru

06/09/2018

Categori: Amaethyddiaeth, Amgylchedd, Newyddion

Mae angen ffermydd cig eidion a defaid ar gyfer prosiect newydd a fydd yn helpu ffermwyr ar draws Prydain i reoli eu tir glas yn well.

Mae rheoli tir glas yn fwy effeithlon yn sbardun allweddol o ran sicrhau proffidioldeb ar ffermydd cig eidion a defaid ledled y DG. Dangosodd astudiaeth ddiweddar gan y Sefydliad Bwyd-Amaeth a Biowyddorau (AFBI) fod gwella'r defnydd o dir pori fesul tunnell yr hectar yn golygu elw ychwanegol o £204 yr hectar y flwyddyn i fferm gig eidion.

 

Nod GrassCheckGB yw gwella cynhyrchiant tir glas a’r defnydd o borfa ar ffermydd cig eidion a defaid trwy rwydwaith newydd i fonitro perfformiad tir glas. Bydd hyn yn meincnodi perfformiad cyfredol a pherfformiad posibl, yn cefnogi ymchwil tir glas newydd ac yn cymell  rheoli tir glas trwy ddulliau arloesol megis rheoli porfa (pori) a chael cyllideb maetholion.

 

Bydd y prosiect yn golygu y bydd y cyrff ardoll, Hybu Cig Cymru (HCC), y Bwrdd Datblygu Amaethyddiaeth a Garddwriaeth (AHDB) a Quality Meat Scotland (QMS), yn gweithio trwy bartneriaeth â’r Ganolfan ar gyfer Rhagoriaeth Arloesedd mewn Da Byw (CIEL) ac ymchwilwyr yn AFBI a Rothamsted Research.

 

Dywedodd Gwawr Parry, Swyddog Datblygu'r Diwydiant yn HCC: “Mae glaswellt yn adnodd porthiant hanfodol yng Nghymru ac mae ffermydd defaid a chig eidion Cymru yn enwog am eu cynnyrch o anifeiliaid sy’n pori. Mae HCC yn canolbwyntio ar ddefnyddio a gwella rheolaeth tir glas i helpu busnesau i fod yn fwy effeithlon. Rydym yn annog cynhyrchwyr Cymru i gymryd rhan yn y prosiect hwn er mwyn gwella a diogelu tyfiant glaswellt yng Nghymru.

 

“Mae’r rhaglen yn llwyddiannus yng Ngogledd Iwerddon oddi ar 1999, ac yn ddiweddar defnyddiwyd y data i gynnig tystiolaeth i lywodraeth Gogledd Iwerddon am ddifrifoldeb effaith y sychder eleni ac yn dystiolaeth mewn trafodaethau ynghylch y gefnogaeth sydd ei hangen ar y diwydiant. Trwy gydweithredu fel hyn, mae gan gynhyrchwyr defaid a chig eidion Cymru y cyfle gwych hwn i arbrofi â thechnolegau newydd i fesur twf glaswellt ar eu ffermydd.”

 

Mae CIEL yn helpu ffermwyr i brynu offer trwy arian gan Innovate UK, sef Asiantaeth Arloesedd y DG.  Bydd y prosiect GrassCheckGB yn monitro twf ac ansawdd porfa, yn cynnig rhagolygon y twf ac yn rhoi’r wybodaeth i'r diwydiant yn wythnosol.

 

Mae'r prosiect yn cael ei ariannu'n rhannol gan gronfa o ddwy filiwn o bunnau o ardollau cig coch AHDB, sef arian a glustnodwyd ar gyfer prosiectau cydweithredol a reolir gan y tri chorff ardoll cig ym Mhrydain - AHDB, HCC a QMS.

 

Mae’r arian a glustnodwyd yn drefniad dros wrth geisio ateb hirdymor i’r mater o ardollau’n cael eu casglu mewn lladd-dai yn Lloegr am anifeiliaid a gafodd eu magu yng Nghymru neu’r Alban.

 

Cydweithio

 

Dywedodd Lyndsay Chapman, Prif Weithredwr CIEL: “Mae’n wych gweld y cydweithio hwn gan y tri chorff hwn sy'n canolbwyntio ar gefnogi'r sector cig eidion a chig oen ynghyd ag arbenigedd ymchwil gan AFBI a Rothamsted Research – mae pob un yn cydnabod pwysigrwydd rheoli tir pori yn effeithlon er mwyn cael ffermio da byw effeithlon.”

 

Bydd gofyn i ffermwyr sy'n cymryd rhan fesur glaswellt bob wythnos trwy gydol y tymor pori, a chymerir samplau glaswellt yn rheolaidd i'w dadansoddi. Gosodir gorsaf dywydd awtomatig ar bob un o'r ffermydd peilot er mwyn mesur data meteorolegol allweddol megis tymheredd, glawiad ac oriau haul.

 

Bydd y ffermwyr sy'n rhan o'r prosiect yn derbyn gwybodaeth fanwl am gynhyrchiant a’r defnydd o dir glas, effeithlonrwydd maetholion a pherfformiad da byw o laswellt ar eu fferm, ynghyd â rhagolygon ar gyfer tyfiant ac ansawdd tir pori yn y dyfodol. Bydd cyfle iddynt hefyd drafod perfformiad eu tir glas gydag arbenigwyr rheolaeth tir pori a ffermwyr eraill sy'n ymwneud yn uniongyrchol â'r prosiect.

 

Mae angen hyd at 25 o ffermydd cig eidion neu ddefaid i gychwyn y prosiect. Mae modd gwneud cais nawr i gymryd rhan yn GrassCheckGB. Gallwch lawrlwytho ffurflenni cais a phecynnau gwybodaeth o'r wefan. Ar gyfer ymholiadau cyffredinol, cysylltwch â CIEL drwy ffonio 01904 567716 neu e-bostio enquiries@cielivestock.co.uk.