Rhaglen ddogfen sy'n herio ystrydebau'r Rhondda

19/06/2020

Categori: Addysg, Celfyddydau, Hamdden, Newyddion

Mae DRYCH: Bois y Rhondda ar S4C nos Sul yma, yn dilyn saith bachgen - Cole, Josh,Steff, Taz, Wil, Derek a Cian - ac yn herio rhai o’r ystrydebau sydd fel arfer yn diffinio pobl ifanc uno gymoedd mwyaf eiconig y byd, a hynny drwy leisiau nad ydym yn eu clywed yn aml ar y sianel.

Mae Wil eisiau bod yn blismon fel ei dad. Mae helpu’r gymuned leol yn golygu popeth iddo acrydym yn ymuno ag ef ar ei daith wrth iddo geisio dilyn gyrfa gyda’r heddlu.“Mae’r gymuned yn y Rhondda yn gryf,” meddai Wil.

 

“Fi’n credu'r mai’r ffordd mae pobol yn siaradâ'i gilydd, y ffordd ma’ bawb yn nabod pawb….pawb yn sefyll lan am ei gilydd, mae’n wahanol iunrhyw le arall.”Mae’r awydd i roi yn ôl i’r gymuned yn gyffredin i nifer o’r bechgyn, yn enwedig Steff, sy’n helpu ihyfforddi tîm pêl-droed lleol; “Fi’n gweld fy hun fel rhywun gall y bois edrych lan i, fel role model.Jyst boi o’r Rhondda sy’n gallu helpu nhw - rywun ma nhw’n gallu edrych lan i a dynwared, a dynafel fi’n gweld fy hun weithiau.”

 

Clywn hefyd gan Rhian Ellis, cyn-brifathrawes Ysgol Gyfun Cwm Rhondda lle mae’r bechgyn wedicael eu haddysg trwy gyfrwng y Gymraeg.

 

Enillodd Rhian wobr genedlaethol Pennaeth y Flwyddyn Mewn Ysgol Uwchradd yn y DU llynedd ac mae hi’n amlwg yn awyddus iawn bod y bobl ifanc o danei gofal hi yn bwrw trwy’r ystrydebau ac yn llwyddo yn eu bywydau yn broffesiynol ac yn bersonol.“Fi’n credu bod yr un stereotype yn perthyn i bobol ifanc ymhob man yn does, ei bod nhw’n drwbl,”meddai Rhian “A ma hwnna rywbeth fi’n credu sy’n rhan o psyche pobol y cwm chi’n gw’bod - ygred yna nadi nhw ddigon da…achos ch’bod os y’ch chi’n cael eich rhoi dan ddaear mewn siafftddwy droedfedd chwe modfedd yn un o ddiwydiannau mwyaf brwnt yn y byd i gripian ar eich bolaam filltiroedd, dyw e ddim yn rhoi llawer ar eich hunan werth chi ydyw e?A dwi’n meddwl dyna un o nodweddion ein plant ni - dim diffyg gallu na diffyg talent, ond diffyguchelgais.”

 

Er gwaetha’r heriau o dyfu fyny yn un o ardaloedd mwya’ difreintiedig Cymru, mae Cwm Rhonddayn ardal lle mae teulu a chymuned yn fwy gwerthfawr na dim.Mae perthynas y bechgyn gyda’u teuluoedd yn ganolog i’r rhaglen hon yn enwedig y berthynasgyda menywod y teulu.

 

Mae llawer wedi newid yn y cwm, ond mae menywod dal yn cael eu parchufel conglfaen y teulu.Mae Cole yn helpu ei fam-gu ‘Mamo’ o ddydd i ddydd gyda'i siopa ac yn ei disgrifio hi fel ei ffrindgorau, a hithau’n ei annog i ddod o hyd i swydd ac i wneud rhywbeth gyda'i fywyd. Mae Steff hefydyn llawn parch ac edmygedd am ei fam sydd wedi magu fe a’i frawd ar ben ei hunan.

 

Mae Rhian Ellis yn llawn edmygedd am y tynerwch mae’r bechgyn yn dangos. “Dyna beth syddwedi nodweddi’r criw yma erioed. Er eu bod nhw’n gallu dangos rhyw bravado o gwmpas y lle,maen nhw’n feddal ofnadwy ac yn fodlon siarad ac mae hynna’n peth braf.”

 

Yn DRYCH: Bois y Rhondda, cawn weld bod trywydd nesaf bywyd yn gliriach i rai nag i eraill.

 

Symud ymlaen

 

Meddai Cole: “Mae pawb yn like symud ymlaen a bywyd, a fi like yn sownd yn y tŷ. Bai fi yw e - fiyw’r un sy’ angen neud rhywbeth amdano fe, ond pan fi ddim yn gwybod beth i neud eto mae’nrhwystredig.”Felly, anghofiwch yr ystrydebau a dewch i gwrdd â’r genhedlaeth newydd o Fois y Rhondda - criw ofechgyn ifanc caredig, doniol, sy’n barod i wynebu’r dyfodol gyda gwên.