Plant ysgol yn aros dros nos mewn ail-gread o lys y Tywysogion

17/05/2019

Categori: Addysg, Hamdden, Newyddion

Ysgol Santes Dwynwen, o Niwbwrch ar Ynys Môn, yw’r ysgol gyntaf i aros dros nos yn Llys Llywelyn, yr ail-gread o un o lysoedd Oes y Tywysogion yn Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru.

Mae'r llys yn ail-gread o un o lysoedd Tywysogion Gwynedd ac wedi'i seilio ar ddau o'r adeiladau a ddadorchuddiwyd yn Llys Rhosyr ar Ynys Môn, gyda chefnogaeth tystiolaeth archaeolegol a hanesyddol o safleoedd eraill.

 

Wedi camu yn ôl i'r 13eg ganrif, dyma'r disgyblion yn ail-greu gwledd ganoloesol a chwarae gemau o'r cyfnod, cyn cysgu dan drawstiau lliwgar y neuadd.

 

Mae'r ddau adeilad wedi'u seilio ar dystiolaeth o oes Llywelyn Fawr gan roi cipolwg byw i ymwelwyr ar un o gyfnodau pwysicaf hanes Cymru.

 

Dywedodd Rhiannon Thomas, Rheolwr Addysg, Cyfranogiad a Dehongli Amgueddfa Cymru: "Mae aros dros nos yn Llys Llywelyn yn fenter gyffrous, newydd yn hanes yr Amgueddfa. Am y tro cyntaf, gall disgyblion gysgu'r nos ar y safle, gan ei gwneud yn haws i ysgolion o bob cwr o Gymru i ymweld. Mae'n brofiad hollol unigryw i'r plant wrth iddyn nhw gamu'n ôl drwy'r canrifoedd a chael blas ar fywyd yn llysoedd brenhinol Tywysogion Gwynedd.”

 

Dywedodd Iwan Jones, Dirprwy Brifathro Ysgol Santes Dwynwen: "Mae'n fraint cael bod yr ysgol gyntaf i aros dros nos yn Llys Llywelyn. Y disgyblion eu hunain gafodd y syniad o aros dros nos mewn llys o'r canol oesoedd, felly mae'n wych gweld gwireddu eu syniadau."

 

Ailddatblygu

 

Yn Hydref 2018, cwblhaodd Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru y project ailddatblygu mwyaf yn ei hanes. Gwireddwyd hyn diolch i nawdd Cronfa Dreftadaeth y Loteri (HLF), Llywodraeth Cymru a chefnogwyr eraill. Yn 2012 derbyniodd Sain Ffagan y grant mwyaf erioed i’r HLF ei rhoi yng Nghymru er mwyn adrodd hanes bywyd yng Nghymru dros 200,000 o flynyddoedd a mwy. Mae rhaglen addysg Llys Llywelyn wedi derbyn cefnogaeth hael Sefydliad Hodge – yr elusen a sefydlwyd ym 1962 gan Syr Julian Hodge.

 

Cyhoeddwyd yn ddiweddar fod Sain Ffagan ar restr fer gwobr Amgueddfa'r Flwyddyn 2019 y Gronfa Gelf, gaiff ei ystyried yn wobr amgueddfaol fwyaf y byd. Mae'r wobr flynyddol yn dathlu arloesi a llwyddiant rhagorol mewn amgueddfeydd ac orielau ledled y DU.