Patagonia: Yma i aros

22/07/2015

Categori: Hamdden, Iaith

Mae Gwasg Y Lolfa newydd ryddhau cyfrol Patagonia 150: Yma i aros, gan Eirionedd Baskerville i gydfynd gyda dathliadau 150 mlynedd y wladfa. 

 

Mae Huw Edwards yn ei gyflwyniad i’r gyfrol yn nodi, “Profiad cyffrous a syfrdanol oedd croesi’r paith enfawr o’r Gaiman yn y dwyrain i Esquel yn yr Andes. Ar y ffordd buom yn ffilmio yn Nant-y-pysgod, Dyffryn y Merthyron, Yr Allorau a Dôl-y-plu. Mae cyfoeth yr enwau Cymraeg yn siarad cyfrolau am ddiwylliant yr arloeswyr hynny a groesodd y paith dan amgylchiadau anodd.”

 

Cafodd Eirionedd y dasg o gasglu lluniau, ddoe a heddiw, o Batagonia a’u creu’n gyfrol hardd, gyda chapsiynau tairieithog – Cymraeg, Saesneg a Sbaeneg. Gobaith y cyhoeddwyr yw y bydd yn apelio at gynulleidfa eang yng Nghymru a thu hwnt, a hynny mewn blwyddyn pan mae dathliadau Gŵyl y Glaniad yn cael eu cynnal yng Nghymru a Phatagonia, 150 o flynyddoedd ers i’r fintai gyntaf groesi Môr Iwerydd ar y Mimosa.

 

Mae’r gyfrol wedi ei rhannu’n benawdau, yn dangos lluniau o gasgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol ac o ffotograffau sydd wedi eu tynnu gan rai sy’n byw ym Mhatagonia a Chymru heddiw. Y penawdau yw Yr Indiaid Brodorol, Cartrefi, Amaethyddiaeth, Masnach, Diwylliant, Capeli, Addysg, Tirwedd, Pobl a Dathliadau. 

 

Olrhain bywyd

 

Yn ôl Eirionedd, “Trwy gyfrwng hen ffotograffau a rhai mwy diweddar ochr yn ochr, mae’r llyfr yn olrhain bywyd, dyfeisgarwch, gweithgarwch a theyrngarwch i werthoedd Cymreig yr ymsefydlwyr a’u disgynyddion. Euthum i Batagnoia am y tro cyntaf yn 1996 a syrthio dan hud y lle a’r bobl. A dyna rydw i wedi ceisio ei wneud yn y gyfrol – sef dangos pam y dylwn ni heddiw ddathlu, nid rhamantu a hiraethu, a bod yn llawn gobaith am y dyfodol a fydd yn sicrhau ffyniant yr iaith Gymraeg a’r diwylliant Cymreig ym mhen draw’r byd.”