Nawdd i ganolfannau iaith newydd led-led Cymru

03/06/2015

Categori: Addysg, Celfyddydau, Iaith, Newyddion

Heddiw cyhoeddodd y Prif Weinidog Carwyn Jones y caiff chwech o Ganolfannau Cymraeg ac Ardaloedd Dysgu newydd eu creu i hybu’r defnydd o’r iaith ledled Cymru gyda chymorth o fwy nag £1.5 miliwn o gyllid cyfalaf gan Lywodraeth.

 

 

Ymhlith y prosiectau sydd wedi derbyn grant yw canolfan Gymraeg ym Mhontardawe, a fydd yn cael ei redeg ar y cyd rhwng Academi Hywel Teifi â Chyngor Castell Nedd Port Talbot er mwyn caniatáu i bobl fyw, dysgu a mwynhau yn Gymraeg,  gan wneud yr iaith yn rhan weledol o fywyd bob dydd. Bydd y ganolfan yn cynnal gweithgareddau cymdeithasol a rhaglenni ar gyfer plant a phobl ifanc, digwyddiadau cymunedol, yn ogystal â bod yn gartref i siop lyfrau a swyddfeydd. 

 

Yn dilyn y cyhoeddiad heddiw, meddai Dr Gwenno Ffrancon, Cyfarwyddwr Academi Hywel Teifi, "Ar hyn o bryd, nid oes Canolfan Gymraeg yng Nghwm Tawe, nac yn unman yng Nghastell-nedd Port Talbot. Bydd yr arian hwn yn caniatáu i Academi Hywel Teifi weithio mewn partneriaeth â Chyngor Castell-nedd Port Talbot, ysgolion, mudiadau a sefydliadau sy'n gweithio yn lleol i greu sylfaen ffurfiol, gweladwy a pharhaol ar gyfer gweithgareddau Cymraeg y tu allan i gatiau’r ysgol."

 

Gostyngiad

 

“Datgelodd Cyfrifiad 2011 bod yr iaith yng nghwm Tawe yn enwedig yn colli tir fel iaith gymunedol, yn ol Dr. Gwenno Ffrancon, ‘ac felly wedi ei gynnwys fel rhan o ardal drawsffiniol ehangach a chanddo arwyddocâd ieithyddol arbennig, lle gwelir tystiolaeth o shifft ieithyddol amlwg ynghyd â gostyngiad yn nefnydd y Gymraeg gan bobl ifanc. Byddai sefydlu Canolfan Gymraeg Pontardawe felly yn gam amserol a strategol i atal dirywiad pellach i’r iaith yn yr ardal."

 

Ychwanegodd, “Rhan greiddiol o weledigaeth Academi Hywel Teifi yw cynnal a datblygu rhaglen addysgiadol gymunedol ar gyfer siaradwyr Cymraeg o bob oed ac er mwyn cefnogi dysgwyr."

 

Mae’r prosiect i sefydlu canolfan Gymraeg yn ardal Pontardawe yn bartneriaeth rhwng Academi Hywel Teifi a Chyngor Castell-nedd Port Talbot i ddatblygu canolfan Gymraeg ar gyfer addysg a dysgu, a phob mathau o weithgareddau cymdeithasol.

 

 

Bydd y prosiectau canlynol led-led Cymru a fydd yn derbyn arian yn cynnwys - Cyngor Ynys Môn i ddatblygu canolfan gyfathrebu ar gyfer pobl ifanc; Cyngor Caerdydd i drawsnewid yr Hen Lyfrgell yn yr Aes yn Ganolfan Gymraeg amlbwrpas; Cyngor Sir Ceredigion i ddatblygu canolfan drochi i hwyrddyfodiaid yn Nhregaron, a fyddai hefyd yn ganolfan i’r gymuned ehangach; Cyngor Gwynedd i greu Canolfan Gymraeg amlbwrpas yng nghanol Bangor;  Coleg Ceredigion i ddatblygu canolfan amlbwrpas yn Aberteifi.

 

Cyllid

 

Dywedodd y Prif Weinidog, Carwyn Jones: “Rwy’n falch iawn o allu cyhoeddi y caiff chwech o Ganolfannau Cymraeg newydd eu creu ledled Cymru gyda chymorth mwy nag £1.5m o gyllid cyfalaf. Cynyddu’r defnydd o’r Gymraeg mewn bywyd bob dydd sydd wrth wraidd gweledigaeth Bwrw Mlaen. Bydd datblygu’r canolfannau amlbwrpas ac ardaloedd dysgu hyn yn chwarae rôl allweddol i’r perwyl hwn.

 



“Bydd y canolfannau hyn yn cynnig pob math o gyfleoedd i bobl o bob oedran ddefnyddio, ymarfer a mwynhau’r iaith ar lawr gwlad.  Rydym eisoes wedi gweld canolfannau cyffrous yn cael eu datblygu ledled Cymru drwy’r Grant Buddsoddi Cyfalaf, gan ddangos ein hymrwymiad i weld yr iaith yn ffynnu yn ein cymunedau. Rwy’n edrych ymlaen at weld sut bydd y chwe phrosiect rwy’n eu cyhoeddi heddiw yn datblygu dros y misoedd i ddod.”