Mesurau i wella iechyd y cyhoedd a chynllunio ymysg blaenoriaethau deddfu’r Prif Weinidog

15/07/2014

Categori: Gwleidyddiaeth, Newyddion

Heddiw, amlinellodd y Prif Weinidog gyfreithiau newydd i wella iechyd cyhoeddus, cynllunio ac addysg wrth iddo amlinellu blaenoriaethau deddfu blwyddyn nesaf y Cynulliad.

 

Ymysg y biliau newydd y mae Llywodraeth Cymru yn eu cynnig ceir deddfau i symleiddio’r broses gynllunio, paratoi ar gyfer uno awdurdodau lleol, sicrhau bod gan Gymru gymwysterau o’r radd flaenaf, gwella iechyd y cyhoedd, a gosod trethi newydd, yn unol ag argymhelliad y Comisiwn Silk.

 

Wrth gychwyn camau deddfu cyntaf Llywodraeth Cymru ers y Comisiwn Silk, dywedodd y Prif Weinidog y bydd corff corfforaethol newydd, yn gweithredu ar wahân i Weinidogion Cymru, yn cael ei sefydlu drwy Fil Casglu a Rheoli Trethi i weinyddu’n gyfreithiol y trethi a fydd yn cael eu datganoli i Gymru wedi i Lywodraeth y DU roi Bil Cymru ar waith.

 

Bydd hyn yn sicrhau bod trethi’n cael eu casglu a’u rheoli’n effeithlon ac effeithiol ac yn gosod gweithdrefnau i amddiffyn trethdalwyr a’u hawliau o ran talu’r trethi hyn yn llawn a phriodol yng Nghymru.

 

Bydd Bil Llywodraeth Leol yn rhoi cynlluniau ar waith i ddiwygio awdurdodau lleol, gan roi’r pwerau gofynnol i uno awdurdodau mewn ffordd resymegol a threfnus. Ni fydd y Bil yn uno cynghorau yn benodol; bydd hyn yn digwydd ar ôl etholiadau’r Cynulliad yn 2016, ond fe fydd yn galluogi i Weinidogion Cymru i uno awdurdodau lleol sy’n dymuno gwneud yn wirfoddol cyn y prif rhaglen diwygio ac uno.

 

Bydd Bil Cynllunio yn cynnig y ddeddfwriaeth angenrheidiol i foderneiddio a symleiddio, yn hytrach nag atal datblygu, a fydd yn ei dro yn sicrhau’r cartrefi, y swyddi a’r seilwaith y mae eu hangen ar Gymru.

 

Bydd Bil Iechyd y Cyhoedd yn cymryd camau i fynd i’r afael â rhai materion iechyd y cyhoedd, gan gynnwys cynigion i leihau’r defnydd o e-sigaréts mewn mannau cyhoeddus caeedig a chyflwyno Isafswm Pris fesul Uned o 50c yr uned ar gyfer alcohol, a allai bellach fod yn gyfraith.

 

Bydd y Biliau eraill a amlinellir heddiw hefyd:

•    Yn creu fframwaith newydd ar gyfer asesu plant a phobl ifanc ag anghenion dysgu ychwanegol a’r ddarpariaeth gynllunio i fodloni’r anghenion hynny;
•    Yn amddiffyn adeiladau rhestredig a henebion Cymru yn well;
•    Yn gwella rhentu preifat, gan gynnwys ystyried ei gwneud yn ofynnol i bob landlord sicrhau bod yr eiddo yn addas i bobl fyw ynddo;
•    Yn sicrhau bod gennym y fframwaith deddfwriaethol cywir i reoli’n cyfoeth naturiol mewn ffordd syml a chydlynus, fel sydd wedi’i nodi yn y Rhaglen Lywodraethu;
•    Yn pennu’r drefn reoleiddio ac arolygu y mae ei hangen i amddiffyn a hyrwyddo lles y bobl yng Nghymru sydd fwyaf angen gofal a chymorth.

 

Dywedodd y Prif Weinidog:

 

“Pan gyhoeddais raglen ddeddfu bum mlynedd uchelgeisiol y Llywodraeth hon, amlinellais ein cynlluniau i fynd i’r afael â llawer o’r materion y mae pobl Cymru yn poeni amdanyn nhw o ddifrif, fel gwella gwasanaethau cyhoeddus, er gwaethaf y sefyllfa ariannol annodd.

“Bellach rydym hanner ffordd drwy’r rhaglen, ac er ein bod wedi cyflawni llawer o’n nodau, mae’r deg bil rwy’n eu cyhoeddi heddiw yn parhau â’n hymrwymiad o greu deddfwriaeth a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i bobl Cymru – gyda mesurau i wella rhentu preifat a gwella iechyd pawb.

“Drwy’r rhaglen ddeddfwriaethol hon, byddwn hefyd yn gweithredu ar ddau faes diwygio pwysig, gan osod y mesurau y mae eu hangen ar gyfer uno awdurdodau lleol a symud i gyfnod newydd o ddatganoli drwy baratoi ar gyfer ein pwerau newydd i godi trethi.

“Mae hwn yn gam cyffrous i Gymru. Rydym wedi gweld sawl moment bwysig ers cael y pwerau i basio deddfau yn 2011, sy’n dangos yr hyn y mae modd ei gyflawni drwy ddeddfau sy’n cael eu creu yng Nghymru ac i Gymru. Rwy’n credu y bydd y cynlluniau rwyf wedi’u hamlinellu heddiw yn parhau â’r momentwm hwn ac yn gwneud Cymru’n lle gwell fyth i weithio a byw ynddo.”

 

Ffynhonnell: Llywodraeth Cynuliad Cymru

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net