Hwrdd o Gymru: y gorau yng ngwledydd Prydain

14/08/2018

Categori: Addysg, Amaethyddiaeth, Newyddion

Mae hwrdd a gafodd ei fridio gan ffermwyr o Gaernarfon ar y brig yn nhablau RamCompare ar gyfer teilyngdod carcas, sef prawf cenhedlu canolog cyntaf gwledydd Prydain.

Mae RamCompare yn fenter ymchwil sy'n dadansoddi data o wahanol fridiau yn ystod camau gwahanol yn y gadwyn gyflenwi er mwyn cryfhau gwerthuso genetig a helpu bridwyr defaid i gynhyrchu anifeiliaid yn unol â galw’r defnyddwyr.

 

Roedd disgwyl eiddgar am ganlyniadau RamCompare, sydd wedi cadarnhau taw hwrdd  Texel  (PAP1501802) wedi ei fridio gan Alwyn Phillips, Penygelli, Caernarfon, yw’r hwrdd gorau yn y DG.

 

RamCompare yw prawf cenhedlu canolog cyntaf yn y DG ac mae’n cael ei ariannu’n rhannol gan Hybu Cig Cymru. Dechreuodd y fenter yn 2015 a phrofwyd dros 70 o hyrddod ar ffermydd masnachol; mae 60 arall eisoes ar brawf ar gyfer yr ail gam.

 

Meddai Alwyn Phillips, bridiwr yr hwrdd sydd ar y brig; “O ddechrau'r prosiect, roeddwn yn awyddus i enwebu fy hyrddod ar gyfer RamCompare; mae'n gyfle gwych iddyn nhw gael eu profi dan amodau masnachol i’w cymharu â  hyrddod eraill sy’n perfformio’n dda.”

 

Cafodd diadell Pengelli Mr Phillips ei chofnodi am berfformiad ers dros 30 mlynedd ac mae wedi bod yn sganio oddi ar 1996. Mae gan y ddiadell gaeedig statws iechyd uchel ac mae'n cynnwys tua 200 o famogiaid.

 

Mae'n hanfodol bwysig i'r system fod hyrddod yn perfformio mewn amgylchedd masnachol ac yn cynhyrchu ŵyn sy’n ateb gofynion y farchnad yn gyson. Trwy ddefnyddio technoleg megis sganio CT, mae Mr Phillips wedi gallu teilwra ei benderfyniadau bridio i wneud yn siŵr fod ei hyrddod yn addas i'r pwrpas.

 

“Mae pwysau cynyddol yn cael ei roi ar systemau masnachol i leihau costau ac i ddefnyddio porfwydydd cartref; mae fy mhenderfyniadau bridio wedi canolbwyntio ar hyrddod sy'n perfformio'n eithriadol o dda mewn systemau glaswell,t yn benodol o ran cyhyrau a thwf,” meddai Mr Phillips.

 

Dywedodd Gwawr Parry, Swyddog Datblygu’r Diwydiant yn HCC: Mae dewis anifeiliaid magu â ffigurau perfformiad uchel yn cael ei gydnabod yn ffordd effeithiol o wneud cynhyrchu da byw yn fwy proffidiol ac effeithlon.

 

“Er mwyn cyflawni hyn rhaid nodi’r anifeiliaid sy’n perfformio orau ar sail cynnydd pwysau, cydffurfiad a nodweddion mamol. Mae’n hanfodol fod ffermwyr yn gallu gwneud penderfyniadau gwybodus nawr er mwyn cael y canlyniadau gorau’r flwyddyn nesaf.”

 

Adolygu perfformiad

 

Ychwanegodd: “Wrth i'r tymor gwerthu hyrddod gyrraedd, byddai'n amser da nawr i adolygu perfformiad y ddiadell eleni a gosod targedau ar gyfer y flwyddyn nesaf, gan ddechrau gyda'r eneteg y dylid cyflwyno.

 

“Mae Gwerthoedd Bridio Tybiedig (EBV) hefyd yn ffordd ddefnyddiol o ragweld y perfformiad cenhedlu. Dylai hyn, ynghyd ag asesiad da o’r corff - sef Dannedd, Ffyrfiant, Traed a Cheilliau – sicrhau’r perfformiad gorau.”

 

Cyn bo hir bydd RamCompare yn dechrau ar ei bedwerydd tymor bridio pan fydd mwy o hyrddod yn cael eu rhoi ar brawf ledled Prydain. Yr un fath â thimau’r Tour de France, bydd bridwyr fel Alwyn yn gweithio'n galed i sicrhau bod eu hyrddod yn cael eu henwau yn y tabl  canlyniadau.

 

I fridwyr hyrddod a hoffai gael cyfle i ennill crys melyn RamCompare, bydd modd enwebu hyrddod ar gyfer tymor nesaf RamCompare o ddechrau 2019. Bydd mwy o wybodaeth ar gael yn fuan ar wefannau RamCompare a Hybu Cig Cymru.