Haf sy’n llawn newid ar gyfer materion gwledig

22/07/2014

Categori: Amaethyddiaeth, Gwleidyddiaeth, Newyddion

Jill Evans ASE

 gan Jill Evans ASE

 

Wrth i ni fynychu’r Sioe yr wythnos hon, bydd nifer o bobl yn myfyrio ar haf sy’n llawn newid ar gyfer materion gwledig yng Nghymru.

 

Gydag ymadawiad annisgwyl y Gweinidog Adnoddau Naturiol yn ddiweddar, a’r modd yr ail-ddosbarthwyd swyddi gweinidogol, peth anodd fydd hi unwaith eto, i ragweld pwy fydd yn gyfrifol am benderfyniadau amaethyddol a gweldig pwysig – yn enwedig heb fod gyda ni weinidog penodol yn eistedd wrth y bwrdd mawr.

 

Mae hi felly’n siom na fydd y Dirprwy Weinidog felly yn rhoi tystiolaeth i’r pwyllgor yn y Sioe Fawr yr wythnos hon, er fy mod yn sicr y bydd yn amlinellu ei syniadau cyn hir.

 

Daw’r newidiadau hyn yn erbyn cefndir o benderfyniadau anodd sydd yn rhaid eu gwneud neu weithredu.

 

Beth fydd y Gweinidog newydd yn ei wneud ynglŷn â thaliadau CAP ar adeg pan fod cyflogau ffermwyr wedi gostwng gan 44%?

 

Sut fydd hi’n mynd i’r afael ag argymhellion ei rhagflaenydd i gyflwyno cynllun gwerthuso tabl ar gyfer ad-dalu TB mewn gwartheg?

 

Pa drafodaethau gaiff hi gyda DEFRA – sydd â Gweinidog llawn dros faterion amaethyddol yn y Cabinet – beth am y lefi cig coch sydd yn amddifadu ein sector ffermio o £1m y flwyddyn? A beth fydd hi’n ei wneud ynglŷn ag archfarchnadoedd a’u gafael tynn ar y sector?

 

Mae’n swydd fawr, a phwysiog dros ben i economi Cymru, ac un sy’n llawn haeddu swydd lawn yng Nghabinet Cymru.

 

Ceir llawer o waith i’w wneud hefyd ar lefel Ewropeaidd, gyda’r Eidal nawr ar fin cymryd Llywyddiaeth Cyngor Ewrop ar gyfer ail hanner 2014.

 

Er bod y trafodaethau ar CAP a chyllideb yr UE wedi eu mapio hyd at 2020, mae negodiadau amaethyddol pwysig iawn yn parhau i ddigwydd.

 

Ymhlith y pwysicaf, mae yna 5 mater y byddaf yn cadw fy llygaid arnyn nhw yn ystod y misoedd nesaf.

 

Yn gyntaf, diwygio’r rheolau sy’n gyfrifol am lywodraethu’r sector organig.

 

Nesaf, ceir ailwampiad o’r cynlluniau bwyd ysgol (dosbarthu ffrwythau, llysiau & llaeth ffres ymhlith plant sy’n mynd i’r ysgol.

 

Wedyn, wrth gwrs, mae’r adolygiad o Becyn Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion yr UE. Cymerodd Senedd Ewrop ei safbwynt ar yr elfen iechyd Anifeiliaid ond methwyd a gwneud hynny mewn perthynas â rheoleidddio hadau. Daeth llawer ohonoch i gyswllt â fi ac yn wir fe ysgrifennais am hyn ym mis Chwefror. Mae gan yr argymhellion hyn oblygiadau eang eu hystod ar y potensial sydd gan dyfwyr cyffredin i gael yr hadau sydd eu hangen arnyn nhw.

 

O ddiddordeb mawr hefyd mae’r trafodaeth masnach–rydd parhaus ynglŷn â TTIP rhwng yr UE a’r UDA. Mae’r diffyg tryloywder mewn cyswllt â’r cytundeb yma’n annemocrataidd ac yn ddiamau’n andwyol i’r diwydiant amaeth yng Nghymru.

 

Yn olaf, y trafodaethau ar feithrin cnydau a addaswyd yn enetig ar lefel aelod wladwriaeth. Bydd darllenwyr rheolaidd y golofn yma’n ymwybodol o fy ngwrthwynebiad i gnydau GMO ac i’r ymagwedd Ewropesaidd tuag at y pwnc yma, a byddaf yn disgwyl unwaith eto i’r Dirprwy Weinidog Amaeth ddatgan ei gwrthwynebiad i hwn yn glir.

 

Fel ac o hyd, byddaf yn cadw llygad barcud ar y datblygiadau ac yn sefyll lan dros Gymru ar bob adeg, ond os yw’n methu yna bydd dyletswydd ar Lywodraeth Cymru i ymladd er mwyn sicrhau bod eu lleisiau’n cael eu clywed o amgylch y bwrdd trafod. Er taw Llywodraeth y DG sydd yn gyfrifol am negodi ar faterion yr UE, rhaid i lywodrsaeth Cymru ymglymu hefyd ar faterion datganoledig. Annogaf gweinidogion newydd Llywodraeth cymrui sefyll lan dros Gymru yn ystod y trafodaethau.

 

Wythnos y Sioe Fawr yw hi wrth gwrs. Ein cyfle blynyddol i ddod ynghyd a gweld hen ffrindiau a rhai newydd, ac wrth gwrs i weld cynnyrch a stoc Cymreig yn cael ei arddangos, lle nad oes ansawdd tebyg iddo. Byddaf yn rhuthro ‘nôl o gyfarfodydd pwyllgorau ym Mrwsel eleni ac fe fyddaf ar stondin Plaid Cymru brynhawn Ddydd Iau. Yn amlwg, mae croeso mawr i unrhyw un sy’n dymuno galw heibio am sgwrs. Bydd gyda ni gardiau sylwadau ar gael hefyd drwy gydol yr wythnos, felly dewch draw a rhowch wybod i ni am eich barn.

 

Os hoffech wybodaeth bellach, byddwch cystal â dod i gyswllt â fy swyddfa ar jill.evans-office@ep.europa.eu.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net