Gwobrwyo cymrodoriaeth i gadwraethwr yn y Llyfrgell Genedlaethol

24/10/2019

Categori: Celfyddydau, Llenyddiaeth, Newyddion

Mae Jenny Williamson, Cadwraethwr Paentiadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, wedi’i gwneud yn Gymrawd gan y Sefydliad Rhyngwladol ar gyfer Cadwraeth Gweithiau Hanesyddol ac Artistig.

Mae’r dyfarniad yn gydnabyddiaeth o gyfraniad nodedig i faes cadwraeth a datblygiad proffesiynol.

Pan ofynnwyd i Jenny grybwyll rhai o uchafbwyntiau ei gyrfa, dywedodd: “Mae nifer o baentiadau allweddol yn aros yn y cof. Ymhlith y rhain y mae gweithiau Syr Kyffin Williams, bu rhai o’i baentiadau’n bleser gweithio â hwy, ag eraill yn broblematig iawn!

“Roedd gweithio ar bortread Catherine Jones o Colomendy gan Richard Wilson, a baentiwyd tua 1740, yn broses gymhleth, ond pleserus. Ychwanegwyd haen arall o baent yn ddiweddarach at y gwaith, gan newid siâp yr eisteddwr. Yn wreiddiol, paentiwyd ysgwyddau'r pwnc â llethr eithaf dramatig ond newidiwyd y rhain i ymddangos yn fwy sgwarog. Y cwestiwn allweddol oedd a ddylid tynnu'r ychwanegiadau hyn yn gyfan gwbl, neu barhau i lanhau'r paentiad fel yr oedd? Yn y pen draw, penderfynais, ar ôl llawer o drafodaethau, dychwelyd y ddelwedd yn ôl i’r hyn yr oedd yr artist wedi ei phaentio'n wreiddiol.

“Fe wnes i hefyd adfer portread Tuduraidd o Catrin o Ferain ar gyfer y Llyfrgell Genedlaethol. Gelwir Catrin o Ferain yn Fam Cymru, a phaentiwyd y portread penodol hwn ym 1568 ac fe’i priodolir i Adriaen Van Cronburgh. Pleser yw ei weld ar ddangos yn barhaol yn y Llyfrgell. Mae'n baentiad diddorol, nid yn unig oherwydd y pwnc ond hefyd oherwydd gallu’r arlunydd; mae manylion y gemwaith wedi'u paentio'n hyfryd.

 

Gwaith cadwriaethu


“Rhaid imi nodi bod llawer o gadwraethwyr yn gweithio ar eu pen eu hunain ac nid yw pob agwedd ar eu gwaith yn amlwg i bobl o’r tu allan. Ar wahân i adfer paentiadau, mae fy ngwaith yn cynnwys monitro a rheoli amgylchedd storio ac arddangos, gan gynnwys lleithder a lefelau golau. Mae paratoi gweithiau ar gyfer arddangosfeydd mewn lleoliadau allanol hefyd yn elfen hanfodol o fy ngwaith, yn enwedig gwirio eu fframiau a’r gwydredd.”

Nododd Pedr ap Llwyd, Prif Weithredwr a Llyfrgellydd:
“Rydym yn ymhyfrydu yn llwyddiant Jenny. Mae ei sgiliau cadwriaethol yn rhyfeddol ac yr ydym mor lwcus o’i chael hi ar staff y Llyfrgell. Bu ei chyfraniad i ddatblygiad proffesiynol  o fewn ei maes arbennigol hefyd yn nodedig iawn. Mae cael cynnig y gymrodoriaeth hon yn anrhydedd fawr iddi gan ei fod wedi’i gynnig gan ei phroffesiwn rhyngwladol.”