Galw ar Gyngor Sir Pen-y-bont ar Ogwr i sicrhau lleoedd digonol i ddisgyblon addysg Gymraeg

20/04/2021

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Iaith, Newyddion

Mae mudiad Rhieni Dros Addysg Gymraeg yn galw ar Gyngor Sir Pen-y-bont ar Ogwr i weithredu ar frys i sicrhau lleoedd lleol digonol i ddisgyblion sydd wedi gwneud cais am addysg Gymraeg ar draws y sir ar gyfer Medi 2021.

Yn dilyn cyswllt gan deulu yn ardal Pencoed yn nodi iddynt gael cadarnhad nad oes llei’w plentyn yn Ysgol Gymraeg Bro Ogwr ar gyfer Medi 2021, mae’r grŵp RhAG lleolwedi datgan eu siom bod y cyngor wedi methu â chydnabod difrifoldeb y sefyllfa ynardal Pencoed y sir. Mae’r newyddion yn cadarnhau eu pryderon nad oes cynlluniodigonol wedi digwydd er mwyn sicrhau bod digon o leoedd wedi eu creu mewn ysgolionCymraeg yn yr ardal. Mae sicrwydd dilyniant o’r blynyddoedd cynnar i addysg gynraddar gyfer Medi 2021 yn awr yn y fantol - er bod RhAG wedi codi’r pryderon hyn yn gysondros y misoedd diwethaf.

 

Cysylltodd Catrin Davies â RhAG i nodi ei phryderon na fydd modd i’w mab Billy, syddwedi bod yn ddisgybl dosbarth meithrin yn Ysgol Gymraeg Bro Ogwr ers blwyddyn,symud i fyny i’r dosbarth derbyn gyda’i ffrindiau, gan nad oes digon o le i’w mab. YsgolGymraeg Bro Ogwr yw’r ysgol Gymraeg agosaf i’w cartref ym Mhencoed ac y mae’r ysgol Gymraeg nesaf dros 7 milltir o’u cartref, sydd ddwbl y pellter o Fro Ogwr. Gan eubod yn byw mor bell o’r ysgol honno, yn ôl meini prawf y polisi derbyn, nid oes gwaranty bydd lle yn yr ysgol honno chwaith.

 

Dywedodd Catrin:“ Dechreuodd Billy yn y Cylch Meithrin lleol ym Mhencoed a symud yn naturiol i’r ysgolGymraeg agosaf. Mae Billy wedi setlo’n dda yn Ysgol Gymraeg Bro Ogwr a doedden nibyth wedi meddwl na fyddai’n mynd i unrhyw ysgol arall gan taw’r ysgol hon yw einhysgol Gymraeg leol agosaf - yr unig opsiwn i ni. Rydyn ni wedi ein siomi gan SirPen-y-bont gan nad ydynt wedi sicrhau bod digon o lefydd ysgolion Cymraeg ar gael i niyn yr ardal hon. Rydyn ni am i Billy fynd i’r ysgol gynradd gyda ffrindiau sydd yn byw ynein hardal leol ni ac rydyn ni am iddo gael addysg Gymraeg lleol. Dwi’n cwestiynu hefydos oes teuluoedd eraill lleol wedi derbyn y sefyllfa a heb holi ymhellach? Faint mwy o deuluoedd sydd am addysg Gymraeg yn yr ardal?" “

 

Dywedodd Elin Mannion, RhAG Pen-y-bont ar Ogwr:“Mae cenhedlaeth arall o blant sydd am addysg Gymraeg yn yr ardal hon yn mynd i golliallan unwaith eto ar y cyfle i gael y ddwy iaith o’r cychwyn. Nid yw ymdrechion SirPen-y-bont wedi dangos unrhyw arwyddion o gyfrannu at weledigaeth LlywodraethCymru i gael miliwn o siaradwyr Cymraeg. Pan ddaeth Eisteddfod yr Urdd i’r ardal yn2017 roedd cyffro mawr i sicrhau gwaddol y gwaith hwnnw gan drigolion lleol. Pedairblynedd yn ddiweddarach ac nid yw’r ddarpariaeth wedi cynyddu o gwbl. Rydyn ni’nsiomedig iawn nad yw’r sir wedi deall pwysigrwydd cynllunio a hyrwyddo. Maeteuluoedd ardal Pencoed rhwng dwy stôl. Os yw Pencoed yn rhy bell o Ysgol Bro Ogwrbyddant dan fwy o anfantais i gyrraedd ysgolion eraill a hynny oherwydd y pellter. “Mae RhAG yn galw ar Sir Pen-y-bont ar Ogwr i ddarparu lleoedd lleol brys i bawb syddwedi gwneud cais i ysgolion Cymraeg y Sir ym Medi 2021.

 

Cynllunio rhagweithiol

 

Dywedodd Elin Maher o fudiad cenedlaethol Rhieni Dros Addysg Gymraeg,“Mae gan holl Awdurdodau lleol gyfrifoldeb o dan Gynlluniau Strategol y Gymraeg mewn Addysg i fod yn cynllunio’n rhagweithiol gogyfer â chynyddu’r niferoedd oddisgyblion sy’n derbyn Addysg Gymraeg yn eu siroedd. Ond y mae Sir Pen-y-bont arOgwr - er y trafodaethau dros y flwyddyn a mwy ddiwethaf gyda ni fel mudiad, ynparhau heb symud ymlaen ag unrhyw gynllun arwyddocaol i gynyddu niferoedd sy’nderbyn addysg Gymraeg ac felly dyma ni’n gorfod adweithio ar frys ac yn rhoi teuluoeddpryderus trwy brosesau apêl diangen. Rhaid i’r cynnig addysg lleol fod yn eglur ac yn gyfartal a rhaid i Sir Pen-y-bont ar Ogwr weithio’n rhagweithiol i ddatblygu addysg Gymraeg fel ei fod ar gael yn hwylus i bob cymuned - o Gymoedd Llynfi, Garw ac Ogwri Borthcawl a Chynffig.

 

”Mae RhAG wedi ysgrifennu at y Cynghorydd Huw David, arweinydd Cyngor BwrdeistrefSirol Pen-y-bont ar Ogwr, at y Gweinidog Iechyd Meddwl, Llesiant a’r Gymraeg, ElunedMorgan AS ac at Aled Roberts, Comisiynydd y Gymraeg, yn nodi eu pryderon.