Ffigyrau newydd yn dangos bod tywydd oer iawn wedi effeithio ar niferoedd defaid

03/12/2018

Categori: Amaethyddiaeth, Amgylchedd, Newyddion

Mae ffigurau newydd a ryddhawyd gan Lywodraeth Cymru yn dangos bod ffactorau tywydd, yn ôl y disgwyl, wedi taro diwydiant defaid Cymru eleni.

Mae’r canlyniadau o’r ‘Arolwg Mehefin’ o amaethyddiaeth yng Nghymru, a ryddhawyd yr wythnos hon, yn dangos bod cyfanswm y defaid a’r ŵyn yng Nghymru wedi gostwng 5% yn ystod 2018, i 9.53 miliwn.

 

Bu cynnydd cyson yn y ddiadell genedlaethol dros y ddegawd ddiwethaf nes cyrraedd 10 miliwn yn 2017. Mae cwymp eleni yn cael ei briodoli’n helaeth i ffactorau hinsoddol sydd wedi gwneud y deuddeg mis diwethaf yn gyfnod arbennig o anodd i ffermwyr Cymru.

 

Mae’n bosib y gallai gaeaf gwlyb 2017-18 fod wedi effeithio ar gyflwr mamogiaid, gan leihau cyfraddau ffrwythlondeb, ac roedd storm y ‘Diafol o’r Dwyrain’ neu’r ‘Beast from the East’ wedi taro Cymru’n ystod yr amser wyna ar ddiwedd mis Chwefror a mis Mawrth.

 

Felly, gwelwyd gostynguiad yn y nifer o ŵyn yng Nghymru o 6% yn 2018, yn debyg i ffigurau a ryddhawyd ym mis Hydref ar gyfer Lloegr (a oedd yn dangos gostyngiad o 1%) a’r Alban (8%).

 

Gostyngiad yn niferoedd y defaid

 

Dywedodd Glesni Phillips, Dadansoddydd Data Hybu Cig Cymru (HCC), “Nid yw'r gostyngiad yn niferoedd y defaid yng Nghymru yn 2018 yn syndod. Cafwyd adroddiadau bod yr amodau gwael a fu yn ystod yr hydref a’r gaeaf diwethaf wedi arwain at ganlyniadau sganio is.

 

“Roedd hyn, ac yna dyfodiad y ‘Diafol o’r Dwyrain’ yn ystod wyna, yn golygu fod modd rhagweld gostyngiad yn nifer yr ŵyn. Mae’r niferoedd sydd wedi bod yn mynd trwy’r lladd-dai yn ystod y misoedd a ddilynodd hefyd yn adlewyrchu hyn – sef 3% yn is na’r lefelau cyfatebol y llynedd.

 

“Yn ddi-os, mae eleni wedi dod â thywydd eithafol a heriol i ffermwyr da byw yng Nghymru, gyda gaeaf gwlyb yna cyfnod arbennig o oer yn ystod yr adeg wyna brig, ac yna sychder yn ystod hanner cyntaf yr haf.”

 

Mae niferoedd gwartheg cig eidion yng Nghymru yn sefydlog, yn unol â phatrymau’r blynyddoedd diweddar. Yn 2018, roedd maint y fuches bridio cig eidion yn 166,600 yn ôl Arolwg Mehefin, gostyngiad o 0.7% yn unig.