Dewi Prysor yn rhannu ei hanesion yn dringo 100 o gopoan Cymru mewn cyfrol newydd

30/11/2021

Categori: Addysg, Amgylchedd, Hamdden, Llenyddiaeth, Newyddion

Yr wythnos hon cyhoeddir cyfrol 100 Cymru: Y mynyddoedd a fi sy’n dathlu 100 mynydd uchaf Cymru gan rannu gwybodaeth ymarferol a hanesion Dewi Prysor wrth iddo eu dringo yn 2017.

Mae’r gyfrol clawr caled sy'n cael ei chyhoeddi gan Wasg y Lolfa yn berffaith i’w rhoi fel anrheg y Nadolig hwn.

 
Dywed Dewi Prysor: ‘Rhywbryd yn 2015 dyma fi’n digwydd gweld llyfr Cant Cymru Dafydd Andrews ar y we, ac archebu copi gan Y Lolfa. A dyna benderfynu gwneud her Cant Cymru, sef dringo i ben y cant mynydd uchaf yng Nghymru... Mae cyrraedd copa mynydd wastad yn deimlad gwefreiddiol. Ond dau beth sy’n well na chyrraedd copa mynydd; cyrraedd at gopa mynydd am y tro cyntaf a chyrraedd copa mynydd am y tro cyntaf mewn ardal na fues i erioed yn ei chrwydro o’r blaen. A dyna’r peth gorau am her Cant Cymru, nid dim ond cyrraedd copaon ardal ddiarth, ond cyfle hefyd i gael blas o’r ardal yn gyffredinol – hanes, diwylliant a chymeriad (a mwy) y fro a’i phobl.’
 
Yn y gyfrol hon mae Dewi Prysor ynghyd â hel atgofion am gwblhau 100 copa uchaf Cymru, cynhwysir cyfeirnodau map, man parcio a disgrifiadau o’r llwybrau i ben y copaon. Cyfeirir at enwau, hanes a henebion y mynyddoedd, ynghyd â gwreiddiau teuluol. Dyfynnir caneuon a cherddi a cheir lluniau anhygoel sy’n cynnwys ambell i olygfa annisgwyl a welwyd ar y topiau.
 
Dyma gyfrol sy’n ymateb i’r diddordeb cynyddol mewn mynydda, crwydro a’r awyr agored. Yn wir, ers cyhoeddi Cant Cymru, mae nifer wedi cwblhau’r her o gerdded 100 copa uchaf Cymru. Bydd cyfrol Dewi Prysor yn rhoi mwy o gig ar asgwrn y gyfrol wreiddiol honno ac yn sicr o godi blas ar fwy i drio’r her!

 

Mwy na golygfeydd


 
Dywedodd Dewi Prysor am y broses o sgwennu’r gyfrol: ‘Mae sgwennu’r llyfr hwn wedi bod yn daith ynddi’i hun. Mewn ffordd, ro’n i’n ail gerdded pob taith i’r copaon unwaith eto. Daeth yr atgofion yn eu holau, yn llifo fel sgydau ardal Bannau Sir Gâr. Mae’n wir bod llawer mwy i’r mynyddoedd na golygfeydd. Ynghlwm â’r mynyddoedd mae hanes a chwedlau, llên gwerin, gwreiddiau, enwau lleoedd, bywyd gwyllt, daearyddiaeth, cymunedau ac atgofion, a llawer mwy, ymhob cwr a chornel o’r uchelfannau sanctaidd hyn. Dwi’n gobeithio fy mod i wedi gallu cyfleu hyn oll yn y gyfrol hon, ac wedi gallu cofnodi stori fy her Cant Cymru i, a straeon yr ardaloedd mynyddig trwy gyfrwng yr her honno. Mae fy mherthynas frawdol efo’r mynyddoedd wedi ei atgyfnerthu, a’r synnwyr mynydd â ddysgais yn blentyn ar fynyddoedd Cwm Prysor wedi fy ngwneud i’n ddyn mynydd. Dyma stori y mynyddoedd a fi.’
 
Mab y mynydd ydi Dewi Prysor ac yn y mynyddoedd mae ei le. Yn byw ac yn bod yn crwydro’r uchelfannau, mae’n gerddwr brwd yn ei ardal enedigol ym Meirionnydd ac yn wir, ymhob cwr o Gymru a thu hwnt. Mae ganddo gyfoeth o wybodaeth am y mynyddoedd, llwybrau a chreigiau yn ogystal â gwybodaeth am darddiad enwau, a hanesion am y bobl a fu’n byw a gweithio ar y mynyddoedd.
 
Mae 100 Cymru: Y mynyddoedd a fi gan Dewi Prysor ar gael nawr.
 
Bydd 100 Cymru yn lansio yn Siop yr Hen Bost, Blaenau Ffestiniog am 2yp ddydd Sadwrn yma.