Llai o bobl yn marw o ganser yng Nghymru

14/01/2015

Categori: Gwleidyddiaeth, Iechyd, Newyddion

llai yn marw o ganser yng Nghymru

Mae llai o bobl yn marw o ganser, yn ôl adroddiad newydd ar ofal canser a gyhoeddwyd heddiw gan Lywodraeth Cymru.

 

Mae’r adroddiad blynyddol ar ganser yn disgrifio’r cynnydd a wnaed dros y 12 mis diwethaf o ganlyniad i gynllun Llywodraeth Cymru, Law yn Llaw at Iechyd – Cynllun Cyflawni ar gyfer Canser, ac yn nodi’r meysydd i’w gwella yn y dyfodol.

 

Mae nifer y bobl sy’n cael diagnosis o ganser yn cynyddu i raddau helaeth o ganlyniad i’r boblogaeth sy’n heneiddio yng Nghymru. Rhwng 1995 a 2011, ar gyfartaledd gwelwyd tua 16,400 o achosion newydd o ganser bob blwyddyn. Ond erbyn 2012, cafodd mwy na 18,000 o bobl ddiagnosis o ganser yng Nghymru.

 

Gostyngiad yn y marwolaethau

 

Dengys yr adroddiad y cafwyd gostyngiad o 25% yn nifer y marwolaethau o ganser rhwng 1995 a 2012 yng Nghymru ymysg pobl dan 75 oed. Dengys hefyd, ers 1995, bod gwelliant o 17.5% wedi bod yn nifer y bobl sy’n dal yn fyw ar ôl cael diagnosis, gyda gwelliant o 20.1% yn nifer y rheini sy’n dal yn fyw bum mlynedd ar ôl cael diagnosis.

 

Y mathau mwyaf cyffredin yw canser y fron, canser y coluddyn, canser y prostad a chanser yr ysgyfaint. Y canser mwyaf cyffredin ymhlith dynion yw canser y prostad, a'r canser mwyaf cyffredin ymhlith menywod yw canser y fron. Gall canser ddatblygu ar unrhyw oedran, ond mae'n fwyaf cyffredin ymhlith pobl hŷn.

 

Oherwydd trefniadau sgrinio ac addysg well, ceir diagnosis ar gyfer canserau cyffredin fel canser y brostad, y coluddyn mawr a'r fron, yn y camau cynnar lle gellir gwella'r claf. Mae'r niferoedd sy'n manteisio ar raglen sgrinio'r coluddyn wedi cynyddu dros 4% ers y llynedd ac mae bellach dros 52%.

 

Nid da lle gellir gwell

 

Mae’r adroddiad yn cydnabod bod perfformiad GIG Cymru yn erbyn y targed amser aros o 62 diwrnod ar gyfer rhai sydd newydd gael diagnosis o ganser yn parhau i fod yn faes y gellir ei wella, ac mae’n pennu meysydd gweithredu i’r byrddau iechyd ar gyfer sicrhau gwelliannau yn yr amseroedd aros.

 

Dywedodd y Dirprwy Weinidog Vaughan Gething: “Mae gofalu am bobl sydd â chanser yn brif flaenoriaeth i GIG Cymru. Dros y blynyddoedd i ddod, bydd un o bob tri pherson yn cael diagnosis o ganser cyn eu bod yn 75 oed ac oddeutu pedwar o bob deg yn cael diagnosis o ganser rywbryd yn ystod eu hoes."

 

“Ein nod yw sicrhau bod GIG Cymru yn darparu’n safon uchaf o ofal i bawb sy’n dioddef o ganser. Bu cryn gynnydd mewn gofal canser yng Nghymru yn ystod y 12 mis diwethaf. Ond mae’r adroddiad hefyd yn nodi’r heriau sy’n wynebu GIG Cymru."

 

“Mae’r adroddiad hwn yn dangos yn glir bod y cyfraddau marwolaethau o ganser yn gostwng er bod mwy o bobl yn cael diagnosis o ganser yng Nghymru bob blwyddyn. Mae triniaethau newydd mwy effeithiol yn golygu y gall llawer mwy o bobl nawr ddisgwyl byw’n hirach ar ôl cael triniaeth am ganser.”

 

Ond mae Vaughan Gething yn disgwyl gwelliannau yn ystod y flwyddyn nesaf.

 

Meddai, “Rydyn ni’n disgwyl gweld gwelliannau yn ystod y flwyddyn nesaf o ran canran y cleifion sydd newydd gael diagnosis o ganser a gaiff eu trin o fewn 62 diwrnod."

 

Dwedodd Dr Andrew Goodall, prif weithredwr GIG Cymru:“Mae GIG Cymru wedi perfformio’n dda iawn dros y 12 mis diwethaf ac wedi gweld cynnydd o ran nifer o’n mesurau perfformiad. Mae hyn yn deyrnged i bawb sy’n ymwneud â’r gwaith o gynllunio a darparu gwasanaethau canser, gan gynnwys staff yn y GIG a staff mewn rhannau eraill o’r sectorau cyhoeddus.”

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net