Ysgoloriaethau ar gael yn astudio dulliau o ffermio cynaliadwy

13/12/2019

Categori: Addysg, Amaethyddiaeth, Newyddion

Wrth i newid yn yr hinsawdd a materion amgylcheddol gael mwy o sylw gan y cyhoedd, mae’r corff cig coch, Hybu Cig Cymru, yn helpu i ariannu ymchwil pwysig ym Mhrifysgol Bangor a fydd yn rhoi cymorth i’r sectorau cig oen a chig eidion yng Nghymru i arwain y byd o ran ffermio cynaliadwy.

Mae modd gwneud cais ar hyn o bryd am dair ysgoloriaeth PhD sydd wedi eu cyllido’n llwyr, sef rhan o raglen KESS 2 (Ysgoloriaeth Sgiliau’r Economi Wybodaeth), sy’n galluogi prifysgolion a diwydiannau i gydweithredu er mwyn cefnogi ymchwil o bwysigrwydd strategol i sectorau economaidd hollbwysig.

 

Bydd y tri ymchwilydd, â chefnogaeth uwch-academyddion sy’n cynnwys Dr. Prysor Williams, yn canolbwyntio ar ‘Cyrraedd targedau amgylcheddol tra’n cynnal proffidioldeb yn sector cig oen ac eidion Cymru’, ‘Strategaethau ar gyfer cwrdd â thargedau i leihau allyriadau amonia a thrwytholchiad nitradau ar ffermydd cig eidion a defaid yng Nghymru’ a ‘Strategaethau i gyrraedd y nod o gynhyrchu defaid a gwartheg cig eidion yn ddi-garbon ar ffermydd Cymru’.

 

Bydd yr un ffynhonnell ariannu hefyd yn cefnogi  PhD ym Mangor ar ‘Pennu’r potensial ar gyfer pori trachywir i wneud systemau cynhyrchu da byw yn wytnach.’

 

Esboniodd Rheolwr Datblygu’r Diwydiant yn HCC, John Richards, fod y bwrdd cig coch eisoes wedi lansio rhaglen i wneud y cyhoedd yn ymwybodol o’r effaith isel y mae cynhyrchu cig defaid a chig eidion yn ei gael ar yr amgylchedd yng Nghymru mewn cymhariaeth â rhannau eraill o’r byd. Ychwanegodd y byddai’r ymchwil hwn yn helpu i hybu datblygiadau yn y dyfodol.
“Mae defnyddwyr am wybod fod y cig y maen nhw’n ei brynu wedi cael ei gynhyrchu i safonau uchel ar y fferm – o ran lles anifeiliaid ac olrheinedd, ac, yn gynyddol, o ran cynaliadwyedd amgylcheddol,” meddai John. “Mae gan Gymru neges bwerus a phositif eisoes oherwydd mae’r rhan fwyaf o ddigon o ddefaid a gwartheg yn cael eu magu mewn systemau sy’n dibynnu ar borfa naturiol a dŵr, gan gynhyrchu llai o allyriadau na llawer o systemau ffermio eraill y byd.”

 

Dulliau cynaliadwy

 

Ychwanegodd: “Mae ymchwil rhyngwladol, fel adroddiad IPCC ar y defnydd o dir yn fyd-eang, yn nodi rhan bwysig i ffermio da byw trwy ddulliau cynaliadwy fel rhan o’r ateb i newid yn yr hinsawdd a diogelwch bwyd. Mae dyfodol ffermio yng Nghymru yn dibynnu ar y sector yn gallu trosglwyddo neges i’r cyhoedd fod gennym eisoes stori ragorol i’w hadrodd, a dangos ein bod yn gwneud popeth posibl i leihau allyriadau yn fwy byth a ffermio yn y ffordd fwyaf cyfrifol o ran yr amgylchedd.”

 

Dywedodd Prysor Williams: “Rydym wrth ein bodd ein bod yn mynd i weithio mor agos gyda HCC dros y tair i bedair blynedd nesaf trwy gyfrwng rhaglen KESS 2. Bydd i’r prosiectau hyn wir werth gwyddonol, ac wrth gwrs byddan nhw o wir fudd i’r sector cig coch, defnyddwyr a’r amgylchedd yng Nghymru. Bydd pawb ar eu hennill. Edrychwn ymlaen at dderbyn ceisiadau ar gyfer y gwaith cyffrous hwn.”

 

Mae ymgyrch Hybu Cig Cymru wedi cyd-ariannu sawl ysgoloriaeth ymchwil PhD gyda nifer o sefydliadau academaidd, fel rhan o’i raglen ehangach o ymchwil a datblygu sydd â’r nod o ddod â buddion ymarferol i ffermio a phrosesu yng Nghymru.
Mae’r cyfleoedd hyn yn cael eu cefnogi gan Gronfeydd Cymdeithasol Ewropeaidd (ESF) trwy Lywodraeth Cymru fel rhan o raglen KESS 2 Dwyrain sy’n cysylltu cwmnïau a sefydliadau ag arbenigedd academaidd yn y sector Addysg Uwch i ymgymryd â phrosiectau ymchwil cydweithredol.
Mae modd cyflwyno ceisiadau tan 12 hanner dydd ar 20 Ionawr 2020.