Galw am fwy o straeon byrion Cymraeg i'r arddegau

30/07/2018

Categori: Addysg, Hamdden, Llenyddiaeth, Newyddion

Yn dilyn galw gan athrawon a rhieni, comisiynwyd dwy gyfrol o straeon byrion i lenwi’r bwlch ar gyfer plant yn eu harddegau cynnar gan Wasg Y Lolfa.

Mae Seren Wib a Straeon Eraill a Byd Crwn a Straeon Eraill yn ddwy gyfrol o straeon byrion gan rai o awduron mwyaf blaengar Cymru a chloriau trawiadol gan Siôn Ilar yn cael eu cyhoeddi yr wythnos hon.

 

Mae’r mwyafrif o’r storïau’n rhai newydd sbon, gydag ambell un wedi ymddangos o’r blaen mewn cyfrolau eraill, yng Nghyfansoddiadau’r Urdd ac ar wefan Y Neuadd. Er mwyn sicrhau bod y cynnwys yn gwbl berthnasol i’r grŵp oedran ac am bynciau fydd yn apelio, mae panel o athrawon addas wedi monitro’u cynnwys.

 

Mae Seren Wib a Straeon Eraill yn cynnwys 10 stori, sydd yn addas ar gyfer disgyblion a fydd yn dilyn Haen Sylfaenol TGAU Llenyddiaeth Cymraeg. Ymysg yr awduron ceir storïau gan Jon Gower, Manon Steffan Ros, Miriam Elin ac Ifan Morgan Jones.

 

Mae Byd Crwn a Straeon Eraill yn cynnwys 15 stori ychydig yn fwy heriol ac i ddarllenwyr mwy hyderus ac yn addas ar gyfer disgyblion fydd yn dilyn Haen Uwch TGAU Llenyddiaeth Cymraeg. Mae yma awduron fel Dylan Iorwerth, Caryl Lewis, Sian Northey, Cynan Llwyd a Llio Maddocks. Mae awduron ifainc hefyd yn cael eu gwaith wedi ei gyhoeddi am y tro cyntaf.

 

Mae’r ddwy gyfrol yn agor gyda rhagair gan Caryl Lewis, sy’n hyrwyddo darllen fel rhywbeth i edrych ymlaen ato, yn fraint, nid rhywbeth y ‘dylai’ gael ei wneud: “Rhywbeth rwyt ti’n ei roi fel anrheg i ti dy hun. Rhywbeth sy’n dangos fod gen ti hunan-barch a meddwl dy hun.”

 

Ynghyd â chyfrol o straeon byrion difyr y gall rywun eu mwynhau, mae’r cyfrolau’n adnodd perffaith i athrawon ddarllen stori i ddosbarth a’i thrafod. Er mwyn hwyluso hyn, mae yna bwyntiau trafod yng nghefn y ddwy gyfrol, wedi’u hysgrifennu gan Mair Llwyd i greu egin trafodaeth.

 

Arddegwyr cynnar

 

"Mae’r ddwy gyfrol ar gyfer darllen er pleser i’r arddegwyr cynnar,” meddai Meinir Wyn Edwards, golygydd gyda gwasg y Lolfa. “Mae’r straeon yn amrywiol iawn o ran hyd, naws a themâu – cariad, ffoaduriaid, Cymru’r dyfodol, bwlio, perthynas rhwng dwy genhedlaeth, ceisio cydymffurfio ag eraill mewn cymdeithas, salwch meddwl – a dwi’n gobeithio bydd rhywbeth at ddant pawb. Yn sicr mae angen straeon byrion o safon er mwyn eu denu i ddarllen ymhellach, ac mae nofelau gwych ar gael ar gyfer yr oed targed (e.e. nofelau cyfresi’r Onnen, y Dderwen, Pen Dafad, Mellt). Mae’r ddwy gyfrol o straeon byrion yma yn adnodd ychwanegol pwysig i ysgolion, llyfrgelloedd a chartrefi.”

 

Mae’r ddwy gyfrol yn ddilyniant i ddwy gyfrol gan Y Lolfa, sef  20 Stori Fer 1 a 2, a gyhoeddwyd yn 2014 ar gyfer CA1 a CA2.