Anrhydeddu Ieuan Wyn Jones ym Mhrifysgol Abertawe

22/07/2015

Categori: Addysg, Gwleidyddiaeth, Newyddion

Derbyniodd Cyn-ddirprwy Brif Weinidog Cymru, Ieuan Wyn Jones radd er anrhydedd gan Brifysgol Abertawe.

 

Wrth gyflwyno'r radd i Mr Jones, disgrifiodd Is-ganghellor Prifysgol Abertawe, yr Athro Richard B. Davies, ef fel "un o wleidyddion mwyaf diwyd Cymru" ac "arloeswr cynlluniau diwygio cyhoeddus yng Nghymru".

 

Mae Ieuan Wyn Jones wedi byw yng ngogledd a de Cymru, a magwyd ef yng Ngarnswllt (rhwng Rhydaman yn Sir Gâr a Phontarddulais yn Abertawe).

 

Astudiodd y gyfraith yng Ngholeg Polytechnig Lerpwl ac yna ym Mhrifysgol Llundain. Ymgyrchodd ar gyfer gweinyddiaeth gyhoeddus am y tro cyntaf yn Ninbych yn etholiad cenedlaethol mis Hydref 1974, a safodd eto ym 1979. Yn etholiad cyffredinol y DU ym 1987 enillodd sedd Ynys Môn. Cynrychiolodd Ynys Môn tan 2001, pan dynnodd yn ôl i ganolbwyntio ar Gynulliad Cymru.

 

Cyfarwyddwr ymgyrch etholiadol

 

Ieuan Wyn Jones oedd cyfarwyddwr ymgyrch Plaid Cymru yn ystod etholiad cyntaf Cynulliad Cymru ym 1999. Gwelwyd yr etholiad fel canlyniad hanesyddol i'r blaid, a enillodd nifer o seddau cadarn y Blaid Lafur, megis Rhondda, Islwyn a Llanelli, ac enillodd y gyfran uchaf o'r bleidlais mewn unrhyw etholiad Cymru gyfan, gan ennill 17 o'r 60 o seddau yn y Cynulliad.

 

Ym 1999 daeth Jones yn Gadeirydd Pwyllgor Amaeth a Materion Gwledig cyntaf y Cynulliad. Yn 2000 etholwyd yn Llywydd y blaid, swydd y bu ynddi tan 2012. Urddwyd i Orsedd y Beirdd yn 2001.

 

Arweiniodd Jones Plaid Cymru tan etholiad Cynulliad Cymru ar 3 Mai 2007. Cynyddodd Plaid ei chyfran o'r bleidlais i 22% a'i nifer o seddau o 12 i 15, gan adennill Llanelli, ennill un sedd ychwanegol ar y rhestr ac ennill etholaeth newydd Aberconwy.

 

Daeth Ieuan Wyn Jones yn ddirprwy Prif Weinidog Cymru ar 11 Gorffennaf 2007. 

 

Ar 19 Gorffennaf 2007 cyhoeddwyd mai Jones fyddai hefyd Gweinidog yr Economi a Thrafnidiaeth, gan goroni’r flwyddyn pan enwyd ef yn Wleidydd y Flwyddyn.

 

Mae wedi cyhoeddi dau lyfr, Europe: the challenge for Wales ym 1996; ac Y Llinyn Arian, cofiant y cyhoeddwr o Gymru yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, Thomas Gee, ym 1998.

 

Anrhydedd

Wrth dderbyn ei radd er anrhydedd gan Brifysgol Abertawe, dywedodd Ieuan Wyn Jones, "Mae'n bleser ac anrhydedd gennyf dderbyn y radd fawreddog hon. Pan oeddwn yn Ddirprwy Brif Weinidog ac yn Weinidog yr Economi yn Llywodraeth Cymru, cefnogais gynlluniau Prifysgol Abertawe i ddatblygu ei hail gampws, ac rwy'n hynod falch bod y cynlluniau bellach wedi dwyn ffrwyth. Rwyf hefyd yn ymwybodol iawn o gyfraniad y Brifysgol i gynyddu ffyniant economaidd y rhanbarth y mae'n ei wasanaethu."