Dechrau cyfres Cymry'r Cant

12/03/2015

Categori: Hamdden, Newyddion

Hugh Lloyd Jones

Bydd cyfres Cymry’r Cant yn dechrau ar S4C nos Sul, sy'n edrych ar Gymry sydd wedi dathlu eu canfed pen-blwydd – a mwy.

 

Does dim llawer o bobl yn y byd yn gallu dweud eu bod wedi’u geni cyn y Rhyfel Byd Cyntaf ac yn cofio David Lloyd George yn Brif Weinidog. Ond mae Hugh Lloyd Jones o Lanfairfechan yn un.

 

Gyda direidi yn ei lygaid bydd Hugh yn adrodd hanesion ei fywyd lliwgar yn Cymry’r Cant.  Gyda’i ddawn dweud ryfeddol, nid oes syndod i Hugh Lloyd Jones gyrraedd y brig mewn sawl gyrfa.

 

Ganed Hugh ym 1913, ac mae wedi ei enwi ar ôl y canghellor ar y pryd, y Cymro Lloyd George. Mae’r gŵr 101 oed yn dipyn o seleb yn ei dref enedigol, Llanfairfechan, Conwy.  Mae wedi cael gwaith amrywiol a hynod hefyd; bu’n entrepreneur lleol, yn faer, yn aelod o’r RAF ac yn dechnegydd.

 

Dwy flynedd yn ôl, Hugh wasgodd y botwm ar oleuadau Nadolig Llanfairfechan.  Priodol iawn wrth gofio mai’r cyn dechnegydd wnaeth wasgu’r switsh mawr i roi trydan i dref Llanfairfechan am y tro cyntaf erioed.

 

Dyn ei filltir sgwâr yw Hugh. Nid oedd eisiau gadael Llanfairfechan, ac ar wahân i gyfnod byr dramor, nid yw wedi byw yn unman arall. Ond, yn ystod y can mlynedd mae wedi byw yno, mae wedi gweld newid mawr yn yr ardal. Bydd Hugh yn siarad o’r galon am sefyllfa’r iaith, tirwedd a phobl Llanfairfechan, a Chymru.

 

Mae gan Hugh sawl stori arbennig i’w hadrodd.  Mae’n honni mai fo oedd y dyn oedd yn ennill y cyflog mwyaf yn Llanfairfechan ar un cyfnod.

 

“Roedd y Midas touch gen i, roedd popeth roeddwn i’n ei wneud yn troi i mewn i arian,” meddai Hugh yn wên o glust i glust.

 

Ond dydy Hugh ddim bob amser wedi ei chael hi’n hawdd.  Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, bu’n rhaid iddo werthu ei fusnes ac ymuno â’r RAF ac o ganlyniad collodd bedair blynedd o fagwraeth ei fab, Aled. Bydd Hugh yn sôn am y digwyddiadau hyn yn ddidwyll yn y rhaglen.

 

Yn ystod y gyfres bydd modd clywed straeon wyth o bobl sydd dros gant oed, pedwar dyn a phedair dynes. Cawn glywed hanesion sy’n pontio cenedlaethau, gan lygad dystion sydd â chanrif o hanes i’w rannu. 

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net