Dathlu Santes y Cariadon

20/01/2015

Categori: Addysg, Hamdden, Iaith, Newyddion

Sefydlodd Dwynwen ei heglwys yn Llanddwyn

Cofiwch ein bod yn dathlu nawddsant y cariadon, Santes Dwynwen y dydd Sul hwn. Felly i’r rhai ohonoch sy’n bwriadu prynu anrheg, neu am archebu gwesty neu fwrdd mewn bwyty rhamantus i chi a’ch partner, mae yna dal amser i wneud hynny rhwng rwan a’r diwrnod mawr. 

 

Ond pwy oedd Dwynwen? Y gred yw mai Dwynwen oedd merch ieuengaf y brenin Brychan Brycheiniog o’r bumed ganrif. Merch brydferth iawn yn ôl y son ac mae llawer wedi’i ysgrifennu amdani dros y canrifoedd, gan neb llai na’r bardd Dafydd ap Gwilym. Ond sut y daeth Dwynwen yn santes y cariadon?  

 

Yn ôl yr hanes, roedd Maelon Dafodrill eisiau priodi Dwynwen ond roedd ei thad eisoes wedi trefnu iddi briodi rhywun arall. Gan glywed hyn, mae Maelon yn gwylltio ac mae'n treisio Dwynwen.

 

Mae Dwynwen yn dianc i'r goedwig i alaru. Yn y goedwig, mae'n gweddïo ar Dduw i'w helpu i anghofio Maelon. Pan mae'n syrthio i gysgu, mae angel yn ymweld â Dwynwen ac yn rhoi diod arbennig iddi sy'n gwneud iddi anghofio am Maelon a'i droi i fewn i dalp o rew.

 

Yna, mae Dwynwen yn cael tri dymuniad. I ddechrau, mae'n dymuno i Dduw ddadmer Maelon, ac yn ail, bod Duw yn gwireddu holl freuddwydion a gobeithion unrhyw un sy'n glaf o gariad ac yn olaf na fyddai hi fyth yn priodi.

 

Fe wireddwyd ei thri dymuniad a chysegrodd Dwynwen ei bywyd i Dduw gan fyw yn feudwy fel lleian ar Ynys Llanddwyn gan sefydlu eglwys yno. Roedd yr eglwys a’r ffynnon gerllaw yn fan o bererindod i bobl yn yr oesoedd canol, gyda’r ffynnon cael ei hystyried yn sanctaidd. Y gred oedd pe tai byrlymau yn dod o Ffynnnon Dwynwen yn ystod gwasanaeth priodas, yna, fe fyddai’r cariadon yn canfod hapusrwydd.  

 

Mae Ynys Llanddwyn heddiw sydd ar arfordir gorllewinol Ynys Môn yn parhau yn gyrchfan boblogaidd i gariadon, gyda diwrnod Santes Dwynwen wedi ennill ei blwyf erbyn hyn ymhlith y Cymry. 

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net