Datganoli wedi gwneud pethau’n haws, yn ôl cwmni adnabyddus

19/09/2017

Categori: Arian a Busnes, Gwleidyddiaeth, Newyddion

Mae Eluned Davies, rheolwr prosiect gyda Halen Môn, yn arbenigwr ym maes datblygu economaidd yn y cyfnod cyn ac ar ôl datganoli. Mae hi’n darogan wrth raglen Huw Edwards: Datganoli 20 heno y gallai allforion y cwmni i wledydd yr Undeb Ewropeaidd, gan gynnwys yr Eidal a Sbaen, ostwng yn sylweddol yn sgil Brexit.

“Ar hyd y blynydde, dros yr ugain mlynedd diwetha’, mae ’na gefnogaeth wedi bod o gwmnïau fel Menter Môn, sy’n cael pres o Ewrop ac yn fwy diweddar, mae’r cwmni ’di gwario £1.25 miliwn ar yr adeilad yma ac mi gafwyd cefnogaeth dda gan y Cynulliad drwy Ewrop ac mae hwnna wedi bod yn hynod bwysig.”

 

Yn ôl Eluned Davies, mae 30% o gynnyrch Halen Môn yn cael ei allforio a thros ei hanner yn mynd i wledydd Ewropeaidd, gan gynnwys Sbaen a’r Eidal. Ond fe allai tariff ychwanegol ar gynnyrch o wledydd Prydain i wledydd yr Undeb Ewropeaidd olygu bod gwledydd fel Sbaen a’r Eidal yn ail-feddwl cyn masnachu â chwmnïau Prydeinig.

 

“Be ’dan ni’n wneud ydi paratoi am y gwaetha’ a gobeithio am y gorau, achos nid jyst gwledydd Ewrop ’dan ni’n colli ond mae ’na tua 50 o wledydd eraill sydd â chytundeb marchnad am ddim efo Ewrop.”

 

Oni bai am y Cynulliad a’r cymorth mae’n ei roi i fusnesau yng Nghymru, byddai’r anawsterau yn sgil Brexit wedi bod dipyn gwaeth, yn ôl Eluned Davies. “Be’ mae’r Cynulliad wedi’i roi i ni ydi’r modd i ddadlau ac i drafod, medru cysylltu efo pobol yn uniongyrchol yn y Cynulliad ac wedyn ’dan ni’n cael yr ateb i’r cwestiwn. Os ydi’r ateb yn gywir neu’n anghywir, dydi hwnna ddim mor bwysig â’r ffaith o leia’ ’dan niwedi mynegi barn, achos dw i’n meddwl fod o’n amhosib gwneud hynna efo San Steffan. Os ydi sut mae busnesau ym Môn yn mynd i ddatblygu yn bwysig i San Steffan, pob lwc i bobol Môn, ddeuda i!”

 

Gallu darparu atebion

 

Mae’r Cynulliad, ar y llaw arall, yn gallu darparu rhai o’r atebion sydd eu hangen ar fusnesau megis Halen Môn, meddai. “Mae’r gefnogaeth yna, a ddim jyst cefnogaeth ariannol ond cefnogaeth wleidyddol, cefnogaeth i hybu Halen Môn ac i hybu cynnyrch Cymru ledled y byd ac mae hwnna yn reit bwysig. Pwrpas datganoli oedd dod â’r penderfyniadau a’r bobol sy’n medru delio efo’r sefyllfa yn agosach at y bobol. Mi fasa [Halen Môn] wedi ffynnu ond mae datganoli wedi gwneud pethau’n haws.”

 

Ychwanegodd Huw Edwards: “Y casgliad mwya’ trawiadol i fi, ugain mlynedd ar ôl i fi lywio’r rhaglen refferendwm yn y stiwdio, yw fod pobol Cymru wedi hen dderbyn bodolaeth Llywodraeth i Gymru yng Nghaerdydd a’r Cynulliad Cenedlaethol.

“Mae’r syniad o ddatganoli, syniad oedd mor ddadleuol ugain mlynedd yn ôl, erbyn heddiw yn gwbl normal. Dyna i chi’r newid ysgytwol a ddaeth i Gymru yn y cyfnod diweddar. A gadewch i ni gofio, taith yw hon sydd newydd ddechrau.”

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru