Colli Rhodri Morgan

18/05/2017

Categori: Gwleidyddiaeth, Newyddion

Daeth y newyddion trist neithiwr fod Cyn Brif Weinidog Cymru, Rhodri Morgan, wedi marw yn 77 oed.

Bu'n Brif Weinidog Cymru am bron i 10 mlynedd cyn ildio'r awenau ym mis Rhagfyr 2009. Roedd Rhodri Morgan yn wleidydd hoffus ac angerddol ac yn enwog am ei hiwmor bachog yn enwedig ar raglen Newsnight. Mae'n cael ei gydnabod gan sylwebwyr fel tad datganoli yn y dyddiau cynnar pan oedd y Cynulliad Cenedlaethol yn bwrw gwreiddiau. Profodd yn ddraenen yn ystlus y Prif Weinidog ar y pryd, Tony Blair ar adegau a ffafriodd Alun Michael i arwain y Cynulliad.  

 

Daeth i swydd y Prif Weinidog ar ôl ymddiswyddiad Alun Michael, ac felly ef oedd yr ail berson i arwain Cynulliad Cenedlaethol Cymru ond y cyntaf i ddefnyddio'r teitl Prif Weinidog. Fe'i etholwyd yn swyddogol yn Brif Weinidog ar 16 Chwefror 2000. Yn Chwefror 2008, cyhoeddodd y byddai'n ymddeol o'r swydd tua 29 Medi 2009. Ar 1 Hydref 2009 cadarnhaodd ei fwriad i ymddiswyddo, a daeth ei arweiniad i ben ar ôl pleidlais ar 8 Rhagfyr 2009. 

 

Er ei fod yn fwyaf adnabyddus am ei rôl yn Brif Weinidog Cymru, bu hefyd yn Aelod Seneddol Llafur dros Orllewin Caerdydd rhwng 1986 a 2001. 

 

Mae Lleol.cymru wedi dethol rhai ymatebion ar Trydar i’w farwolaeth: