Cofio Tri Penyberth ddoe

09/09/2016

Categori: Gwleidyddiaeth, Iaith, Newyddion

Wrth gofio 80 mlynedd ers llosgi’r Ysgol Fomio ym Mhen Llŷn ddoe, cynhaliwyd seremoni goffa ym Mhenyberth neithiwr i gofio am weithred Saunders Lewis, D. J. Williams a Lewis Valentine.

Rhoddodd dri ymgyrchydd iaith Ysgol Fomio ym Mhen Llŷn ar dân mewn safiad sy'n cael ei gofio hyd heddiw ar 8 Medi 1936.

 

Penderfynodd tri o lenorion blaenllaw Cymru losgi'r 'Gwersyll Bomio' ar ffermdy Penyberth ger Pwllheli. Roedd y safle yn cael ei greu fel rhan o baratoadau Prydain ar gyfer yr Ail Ryfel Byd.

 

Y tri oedd yn gyfrifol am y weithred oedd Saunders Lewis, Llywydd Plaid Genedlaethol Cymru, y Parch. Lewis Valentine, a'r nofelydd DJ Williams. Yn dilyn eu gweithred, fe’u carcharwyd am naw mis ond cawsant eu croesawu yn ôl i Gymru gan dorf o 15,000 o bobl.

 

Fe fu pobl ar y cyfryngau cymdeithasol yn cofio’r digwyddiad hanesyddol ac mae Lleol.cymru wedi dethol rhai o’r negeseuon trydar ddoe: