Cau gwestai a bwytai yn achosi ansefydlogrwydd i ffermwyr

02/04/2020

Categori: Amaethyddiaeth, Bwyd, Newyddion

Mae newidiadau enfawr yn y galw gan y sectorau mân-werthu a gwasanaeth bwyd o ganlyniad i argyfwng Coronafeirws yn achosi ansefydlogrwydd sylweddol na ellir mo’i ragweld yn y sector cig coch, yn ôl Hybu Cig Cymru.

Cafwyd cynnydd mawr yn y galw manwerth am rai cynhyrchion cig, gyda llawer o gigyddion yn profi’r galw mwyaf erioed a defnyddwyr yn prynu mwy o doriadau cyfleus a rhatach fel briwgig. Serch hynny, mae’r ffaith fod y sector gwasanaeth bwyd sy’n werth biliynau o bunnau wedi cau bron yn gyfan gwbl yn golygu bod yna ansefydlogrwydd mawr ym mhrisiau’r farchnad.

 

Mae'r gostyngiad dramatig mewn masnach i westai, tai bwyta, tafarndai, sefydliadau addysgol ac ystafelloedd bwyta mewn gweithleoedd wedi cael effaith ansefydlog ar brisiau'r farchnad am ŵyn a gwartheg cig eidion. Bydd y sectorau lletygarwch ac arlwyo’n prynu llawer o’r toriadau drutaf, fel stêcs, sy'n helpu proseswyr i wneud defnydd mwy cytbwys o garcasau. Ynghyd ag aflonyddwch i'r fasnach allforio, mae'r ffactorau sy'n effeithio ar brisiau'r farchnad da byw yn gymhleth a chyfnewidiol.

 

Cofnodwyd prisiau eithriadol o uchel am ŵyn dethol a mamogiaid difa mewn marchnadoedd da byw yng Nghymru yn ystod mis Mawrth, gydag ŵyn dethol yn cyrraedd 249.0c/kg yn yr wythnos a ddaeth i ben ar 21 Mawrth. Wrth i'r cyfyngiadau ar fwyta allan ddod i rym yn y DG ac ar draws llawer o Ewrop, gostyngodd prisiau ŵyn dethol 50.0c/kg mewn wythnos, tra bod prisiau mamogiaid difa yng Nghymru wedi gostwng £38.60 y ddafad i £62.50 yn yr wythnos yn diweddu 28 Mawrth.

 

Gyda'r anghydbwysedd presennol yn y gadwyn gyflenwi, mae HCC yn gweithio gyda phroseswyr a mân-werthwyr i wneud yn siŵr fod silffoedd yn cael eu hail-lenwi â'r dewis llawn o doriadau y gallai defnyddwyr eu prynu, ochr yn ochr ag awgrymiadau i ddefnyddwyr ynghylch newid arferion bwyta. Mae ymgyrch newydd a gwahanol gan HCC yn hyrwyddo ffyrdd o goginio toriadau mwy o faint mewn ffyrdd cyfleus a fforddiadwy ar gyfer prydau teuluol wrth ddefnyddio cynhwysion syml sydd wrth law.

 

Testun pryder

 

Dywedodd Gwyn Howells, Prif Weithredwr HCC: “Mae adroddiadau’r cyfryngau am fwy o brynu gan ddefnyddwyr, gan gynnwys prynu byrbwyll, ynghyd â siopau cigyddion prysur, yn rhoi darlun rhy optimistaidd i’r diwydiant cig. Mae tarfu sylweddol ar y farchnad y tu allan i'r cartref yn destun pryder ac mae HCC yn mynd i'r afael â hyn. Mae cyfleu'r neges i ddefnyddwyr fod modd paratoi a mwynhau toriadau heblaw briwgig yn y cartref yn hanfodol er mwyn sicrhau'r gwerth gorau posib i bawb yn y sector cig coch.”

Bydd data swyddogol ar gyfer y galw ym mis Mawrth gan fân-werthwyr ar gael ddechrau mis Ebrill.  Bydd HCC yn dal i adrodd ar brisiau tra bod y marchnadoedd ar agor.