Canolfan Ymchwil yr ucheldir Aberystwyth yn croesawu alpacas ifanc

05/08/2020

Categori: Addysg, Newyddion

Mae praidd o alpaca yng nghanolfan ymchwil yr ucheldir Prifysgol Aberystwyth wedi croesawu dau aelod newydd i’w plith yn ystod cyfnod clo Covid-19.

Cafodd un alpaca gwrywaidd ac un benywaidd eu geni ar dir Llwyfan Ymchwil yr Ucheldir Pwllpeiran ac mae’r ddau cria, fel y’u gelwir, yn ymgartrefu’n hapus ym Mynyddoedd y Cambria.
Dyma’r cria cyntaf erioed i gael eu geni ar dir y Brifysgol a’u cofrestru o dan enw rhagddodiad bridfa newydd y ganolfan, sef ‘Peiran’.

 

Mae Peiran Champagne a Peiran Cosmopolitan yn ymuno a buches fach o alpaca a gyrhaeddodd Pwllpeiran ym mis Hydref 2019 fel rhan o brosiect ymchwil newydd.

 

Bwriad y gwyddonwyr yw gweld a yw alpaca De America yn gweddu i fywyd ym mryniau Cymru ac a yw’n cynnig cyfleoedd newydd ar gyfer ffermio ar yr ucheldiroedd. 

 

Mae’r anifeiliaid gyddfau hir yma yn debyg i’r llama, yn adnabyddus am ansawdd uchel eu ffeibr (gwlân), ac yn hapus i bori ar laswelltau o ansawdd isel sy'n aml yn cael eu gwrthod gan ddefaid.

 

Symud at gadwraeth natur

 

Mae’r ymchwil yn cael ei arwain gan Dr Mariecia Fraser yng Nghanolfan Ymchwil Ucheldir Pwllpeiran, sy’n rhan o Athrofa y Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig y Brifysgol (IBERS).
“Rydym yn byw mewn cyfnod o newid o ran ffermio ar ucheldiroedd Cymru. Y disgwyl yw y bydd y rownd nesaf o daliadau cymorth yn annog symud i ffwrdd oddi wrth gynhyrchu amaethyddol sylfaenol tuag at gadwraeth natur a lleihau carbon. Wrth sefydlu buches ymchwil o alpaca yn Pwllpeiran, rydym am weld a all yr alpaca gynnig dewis arall hyfyw i ffermwyr mynydd yn lle defaid.
“Yn ogystal â chynhyrchu ffeibr o ansawdd uchel, mae camelidau fel yr alpaca wedi esblygu ac addasu i fyw ar weunwelltydd o ansawdd gwael yn yr Andes, ac maen nhw’n hapus i fwyta glaswelltau mewnlifol fel Molinia. Mae'r porthiant yma’n tyfu'n helaeth ar ucheldiroedd Cymru ond dyw e ddim fel rheol at ddant ein defaid brodorol. Byddwn yn edrych ar effaith eu pori ar y tri a sut bydden nhw’n asio gyda phatrymau ffermio traddodiadol yma, ”meddai Dr Fraser.

 

Ymddiriedolaeth Elusennol Addysgol Joy Welch, a sefydlwyd gan y cyn-fyfyrwraig o Aberystwyth ym 1988, sy’n ariannu’r gwaith o sefydlu'r fuches ymchwil gychwynnol.