Canllawiau newydd i ddiogelu dolffiniaid a morloi

12/08/2015

Categori: Addysg, Gwyddoniaeth a Thechnoleg, Newyddion

Bydd mamaliaid y môr, megis dolffiniaid a morloi llwyd, yn cael eu hamddiffyn yn well rhag cael eu niweidio gan ddatblygiadau ynni'r tonnau a’r llanw, diolch i ganllawiau newydd sydd wedi’u paratoi o dan arweiniad ymchwilwyr Prifysgol St Andrews yn yr Alban.

 

Mae Uned Ymchwil Mamaliaid y Môr y Brifysgol (SMRU), SMRU Consulting, Cyfoeth Naturiol Cymru a Chymdeithas Gwyddorau Morol yr Alban wedi cyhoeddi canllawiau newydd ar ofynion arolygu mamaliaid y môr ar safleoedd ynni yng Nghymru.

 

Gallai mamaliaid gael eu trawo gan beiriannau’n symud neu adael yr ardaloedd lle mae dyfeisiadau ynni'n cael eu gosod. Bydd y canllawiau newydd o help i gynllunio ymlaen llaw pa ddata a gwybodaeth y dylid eu casglu i allu asesu'n gadarn yr effeithiau hynny.

 

Mae €100 o gronfeydd strwythurol Ewrop wedi’i flaenoriaethau ar gyfer ynni morol yng Nghymru yn ystod y pum mlynedd nesaf. Gyda dau ‘Barth Arddangos’ llif tonnau a'r llanw, a chytundebau prydles ar wely’r môr ar gyfer pedwar prosiect arall, mae'r genedl yn barod i arwain mewn ynni'r môr.

 

Ond, mae dyfroedd Cymru'n gartref i rywogaethau sy'n cynnwys dolffiniaid trwyn potel, llamhidyddion a morloi llwyd, pob un yn cael ei warchod o dan ddeddfwriaeth Ewropeaidd sy'n cynnwys darparu Ardaloedd Cadwraeth Arbennig.

 

Meddai Dr Carol Sparling o SMRU Consulting: “Bydd y canllawiau newydd yn galluogi datblygwyr i gymryd agwedd gymesur a chadarn at gasglu'r data sydd ei angen i fod yn sail i asesiadau amgylcheddol ac i asesu pa mor ddiogel yw'r poblogaethau lleol o famaliaid y môr.

 

“Bydd y canllawiau hefyd yn galluogi datblygwyr i ganolbwyntio ar beryglon penodol prosiectau unigol yn hytrach na rhagdybio fod yr ”un peth i bawb” yn ddigon da."

 

Rhagwelir y bydd y datblygwyr a’u hymgynghorwyr yn dilyn y canllawiau hyn ar gyfer cwmpasu eu prosiectau gyda mewnbwn gan reoleiddwyr ac ymgynghorwyr cadwraeth natur.

 

Gwarchod

 

Dywedodd Ceri Morris, Arbenigwr Mamaliaid y Môr yn Cyfoeth Naturiol Cymru: “Mae’n ddyletswydd arnom ni sicrhau fod mamaliaid megis dolffiniaid, llamhidyddion a morloi yng Nghymru'n cael eu gwarchod."

 

Ychwanegodd Ceri Morris, “Bydd y canllawiau newydd yn rhoi mwy o hyder i ni fod gennym ni’r wybodaeth orau sydd ar gael ar ddosbarthiad mamaliaid y môr a bydd yn ein helpu i ddeall, wrth i ni ffurfio ein cyngor, sut y mae anifeiliaid yn dygymod a dyfeisiadau'r tonnau a’r llanw.”

 

Meddai Dr Kate Smith, Ymgynghorydd Ynni Adnewyddol Morol yn Cyfoeth Naturiol Cymru: “Byddwn yn annog datblygwyr prosiectau ynni tonnau a’r llanw i weithio gyda ni yn y dyfodol i ddilyn y broses asesu risg sy’n cael ei hamlinellu yn yr adroddiad hwn er mwyn penderfynu pa arolygon fydd angen eu cynnal ar gyfer y prosiect.

 

Ychwanegodd, “Bydd y broses yn dangos y llwybrau effeithiau a allai arwain at effeithio’n arwyddocaol ar famaliaid y môr a dangos hefyd ar ba effeithiau ac ar ba rywogaethau y dylai’r arolygon cyn ymgeisio ganolbwyntio."

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru