Angen ail-lunio Safonau Iaith

15/03/2016

Categori: Gwleidyddiaeth, Iaith, Newyddion

Gydag Aelodau Cynulliad yn pleidleisio ar y drydydd casgliad o Safonau Iaith heddiw, fydd yn dweud pa wasanaethau mae'n rhaid i Brifysgolion a chyrff eraill eu darparu yn Gymraeg, mae ymgyrchwyr iaith wedi dweud bod angen tynnu'r rheoliadau yn ôl a'u hail-lunio er mwyn sicrhau eu bod yn ddigon cryf.

Mewn llythyr i'r Prif Weinidog, mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn nodi sawl gwendid yn y Safonau Arfaethedig, gan nodi eu bod yn cyfyngu hawl myfyrwyr i wasanaethau Cymraeg i restr fympwyol o "weithgareddau».

 

Ychwanegodd Manon Elin, llefarydd hawliau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: "Mae angen rheolau cryf, sy'n sicrhau bod prifysgolion a chyrff eraill yn parchu hawl pobl i'r Gymraeg – ond yn anffodus, wedi craffu, nid dyma mae'r Llywodraeth yn ei gynnig yr wythnos hon. Mae'r Prif Weinidog wedi addo y bydd y Safonau Iaith yn cryfhau gwasanaethau Cymraeg, ond os caiff y Safonau hyn eu pasio fel ag y maent byddant yn wannach na'r cynlluniau iaith. Mae gennym bryderon mawr fod geiriad y Safonau hyn yn creu ansicrwydd ynghylch hawliau pobl i'r Gymraeg ac yn cynrychioli cam yn ôl o gynlluniau iaith. Mae ganddynt fannau gwan a gallent amddifadu myfyrwyr o'u hawl i lety cyfrwng Cymraeg er enghraifft."

 

"Mae'r broses o osod Safonau yn rhy araf ac yn rhy gymhleth – rhaid i Lywodraeth nesaf Cymru sicrhau fod gan bobl Cymru hawl cyffredinol, di-amwys i wasanaethau Cymraeg." 

 

Undeb Myfyrwyr

 

Yn ôl Hanna Merrigan, Llywydd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Aberystwyth (UMCA): “Fe wnaethon ni geisio dylanwadu’n adeiladol ar y broses ddemocrataidd drwy erfyn ar y gwleidyddion i oedi’r broses yma a chaniatau mwy o amser i sicrhau Safonau addas i’r dyfodol. Serch hynny, mae’n amlwg o ymateb tila’r Llywodraeth nad oes ganddyn nhw atebion i’n pryderon nac awydd i fynd i’r afael â nhw.”

 

Meddai Ifan James, Llywydd Undeb Myfyrwyr Cymraeg Bangor (UMCB): “Mae’n hanfodol bod y Safonau yn adeiladu ar yr hyn sy’n digwydd ar hyn o bryd o dan y cynlluniau iaith. Dyw’r drafft yma ddim yn gwneud hynny. Yn hytrach, maen nhw’n diddymu hawliau myfyrwyr ac yn hepgor dyletswyddau sydd eisoes yn bodoli – am y rheswm hynny mae’n rhaid eu gwrthod a llunio Safonau llawer cryfach.”

 

Ychwanegodd Steffan Bryn, Swyddog myfyrwyr Cymraeg Prifysgol Caerdydd, “Mae’r Safonau yma yn llanast llwyr fel maen nhw’n sefyll. Serch hynny, o’u tynnu’n ôl a’u cryfhau, mae cyfle gwirioneddol i wneud gwahaniaeth mawr i fywydau myfyrwyr Cymraeg eu hiaith a dysgwyr ac i gyfrannu at y dasg o godi cenedl ddwyieithog. Mae pob Aelod Cynulliad – gan gynnwys y Prif Weinidog – wedi derbyn gwahoddiad i ymuno â ni yn y Cynulliad y bore yma. Rydym yn gobeithio y byddant yn rhoi buddiannau myfyrwyr a'r Gymraeg yn gyntaf. ”