Adroddiad yn dangos y gall dulliau amaethu yng Nghymru fod yn rhan o’r ateb i newid hinsawdd

12/08/2019

Categori: Amgylchedd, Bwyd, Iechyd, Newyddion

Cafodd adroddiad y Panel Rhynglywodraethol ar Newid Hinsawdd ei lansio ddydd Gwener yng Ngenefa yn tynnu sylw at sut y gall cynhyrchu da byw yn gynaliadwy, yn debyg i’r systemau dwysedd-isel a geir yng Nghymru, fod yn rhan o’r ateb i newid yn yr hinsawdd, meddai Hybu Cig Cymru.

Mae’r adroddiadu, sy’n cael ei ddisgrifio fel yr astudiaeth gynhwysfawr gyntaf o’r system hinsawdd a rheolaeth tir ar lefel fyd-eang, mae adroddiad Newid Hinsawdd a Thir yr IPCC wedi’i gynllunio er mwyn llywio polisiau llywodraethol ledled y byd. Mae’n rhybuddio bod lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr o bob sector yn hanfodol i gyfyngu ar gynhesu byd-eang, ac hefyd yn pwysleisio bod yn rhaid i dir aros yn gynhyrchiol er mwyn sicrhau diogelwch bwyd.

 

Dywedodd prif weithredwr Hybu Cig Cymru, Gwyn Howells, fod rhai yn y cyfryngau ym Mhrydain wedi defnyddio’r adroddiad yn ddetholus i hyrwyddo agenda gwrth-gig a gwrth-ffermio, ond roedd adroddiad Newid Hinsawdd a Thir yn gyfraniad i’w groesawu, sy’n amlygu sut mae systemau cynhyrchu da byw dwysedd isel, fel y rhai sy’n bodoli yng Nghymru, wneud cyfraniad cadarnhaol at gadwraeth amgylcheddol fyd-eang.

 

“Mae awduron yr adroddiad yn dweud yn glir bod angen i bobl fwyta diet cytbwys – cyfuniad o gynhyrchion sy’n seiliedig ar blanhigion, yn ogystal â bwyd o anifeiliaid sy’n cael eu ffermio’n gynaliadwy,” meddai Gwyn. “Mae e hefyd yn rhybuddio rhag tynnu tir allan o gynhyrchu bwyd, gan ddadlau y gallai hyn effeithio ar ddiogelwch bwyd byd-eang.”

 

Ychwanegodd, “Mae'r adroddiad hefyd yn nodi bod systemau cynhyrchu bwyd ac effeithiau amgylcheddol yn amrywio'n fawr ledled y byd. Amaethyddiaeth gynaliadwy, carbon isel yw'r thema gyffredin i’w hargymhellion, ond bydd polisïau’n amrywio yn ôl amgylchiadau lleol.”

 

Mae Dr. Prysor Williams, Uwch Ddarlithydd mewn Rheolaeth Amgylcheddol ym Mhrifysgol Bangor, wedi rhoi ddarlithoedd ar ffermio da byw a’r amgylchedd yn yr Eisteddfod Genedlaethol yr wythnos hon. Croesawodd yr adroddiad a galwodd am roi sylw mwy cytbwys i’w argymhellion.

 

“Mae adroddiad yr IPCC yn ychwanegu at y swmp cynyddol o waith sy’n tynnu sylw at sut y gall systemau ffermio a defnydd tir ledled y byd gyfrannu at liniaru newid yn yr hinsawdd,” meddai Prysor.

 

“Mae yna ffyrdd y gall ffermio Cymru ddod yn fwy cynaliadwy fyth, ond mae’n bwysig cydnabod nad yw pob system o gynhyrchu yr un peth,” esboniodd. “Yng Nghymru, mae ffermio cig oen ac eidion yn isel mewn dwyster i raddau helaeth. Mae’r rhan fwyaf o’r bwyd sydd ei angen ar yr anifeiliaid yn dod o borfa naturiol, ac mae’r glaswelltir hwnnw yn helpu i ddal carbon os caiff ei reoli’n effeithiol.”

 

Gwneud y gorau o dir

 

Ychwanegodd Prysor, “Mae 80% o dir amaethyddol Cymru yn anaddas ar gyfer tyfu cnydau âr. Mae ffocws yr IPCC ar ddiogelwch bwyd yn dangos y gall gwneud y gorau o dir o’r fath trwy droi porfa yn brotein yn effeithlon gynhyrchu rhan bwysig o’r diet cytbwys sydd ei angen ar y boblogaeth fyd-eang.”