Adroddiad yn canfod fod nifer o rywogaethau dan fygythiad

26/09/2016

Categori: Amgylchedd, Newyddion

Mae adroddiad newydd ar sefyllfa Byd Natur yng Nghymru wedi canfod fod un allan o bob 14 rhywogaeth yng Nghymru dan fygythiad o ddiflannu'n llwyr.

Mae’r adroddiad wedi canfod fod nifer o rywogaethau megis gloynod byw, adar a phlanhigion dros y tymor hir wedi prinhau yng Nghymru o ganlyniad i ddirywiad mewn cynefinoedd.   

 

Wrth ymateb i’r adroddiad, dywedodd Gavin Williams ar ran Undeb Amaethwyr Cymru, “Er y byddem yn sicr ddim yn cytuno â rhai o'r honiadau a wnaed yn yr adroddiad Sefyllfa Byd Natur Cymru, rwy’n croesawu’r ffaith ei bod yn llawer mwy cytbwys nag adroddiad Llywodraeth Prydain o ran cydnabod y rôl gadarnhaol sydd gan ffermwyr yng nghadwraeth, a dilysrwydd y pryderon yr ydym wedi bod yn crybwyll ers degawdau."

 

Ymhlith y pryderon hynny yw’r ffaith bod tan-bori - weithiau o ganlyniad i reolau cynllun amaeth-amgylcheddol - yn cael effaith niweidiol ar lawer o rywogaethau a chynefinoedd, dywedodd Mr Williams.

 

"Mae'n galonogol bod 67 y cant o'r rhywogaethau sy’n cael blaenoriaeth ac yr aseswyd yn yr adroddiad yn cael eu dosbarthu fel sefydlog neu'n cynyddu mewn niferoedd. Fodd bynnag, ar gyfer y rhywogaethau hynny nad ydynt yn perfformio cystal, mae’n rhaid i ni ystyried beth yw’r cam nesaf.”

 

Asesiad cywir

 

Dywedodd Mr Williams y dylid gwneud asesiad cywir o'r ffactorau sy'n dylanwadu ar ddirywiadau o'r fath, fel yr eglurodd, "Mae’r adroddiadau Sefyllfa Byd Natur amrywiol ar draws Gwledydd Prydain yn cydnabod bod ffactorau megis cynnydd mewn ysglyfaethwyr ymhlith adar a mamaliaid, a rhoi'r gorau i bori, llosgi a thorri, oll yn cael effaith negyddol ar rywogaethau a chynefinoedd.

 

"Mae yna gydnabyddiaeth gynyddol o'r difrod amgylcheddol mae dan-reolaeth a cholli arferion ffermio yn eu cael,  ac yn ei gael os ydym am weld ffermio’n mynd yn llai hyfyw yn ariannol, ac mae’r pryderon hyn yn dechrau cael eu hadlewyrchu mewn adroddiadau o’r math yma”.

 

Fodd bynnag, dywedodd Mr Williams bod yna rai yn parhau i fod yn barod i roi’r bai ar amaethyddiaeth pryd bynnag maent yn wynebu problemau, ac yn parhau i wadu’r gwirioneddau anghyfforddus megis y ffaith bod niferoedd cynyddol o ysglyfaethwyr yn gwledda ar rai o'n rhywogaethau sydd fwyaf mewn perygl.

 

"Mae angen i wleidyddion ac amgylcheddwyr i fod yn onest gyda nhw eu hunain a'r cyhoedd yn gyffredinol am ffactorau megis ysglyfaethu, neu fel arall maent mewn peryg o achosi difrod pellach i'r amgylchedd."

 

Ychwanegodd, "Mae ein hymgyrch Amaeth Am Byth yn pwysleisio’r ffaith bod ffermio yn bwysig i bopeth sydd gyda ni yma yng Nghymru, ac mae hynny’n cynnwys ein hamgylchedd a’r rhywogaethau sy’n gwneud Cymru’n le unigryw,”

 

I ddarllen adroddiad Sefyllfa Byd Natur yn llawn, ewch yma

 

Mae’r adroddiad yn nodi'r bygythiadau canlynol ar fyd natur yng Nghymru:

 

  • Colli a diraddio cynefin, megis colli gorgorsydd
  • Darnio ac ynysu cynefinoedd am sawl rheswm, megis datblygiad anaddas;
  • Cynnydd ym mhoblogaeth pobl;
  • Newid hinsawdd;
  • Mewnbwn eithafol o faetholion a ffurfiau eraill o lygredd;
  • Gor-ecsbloetio a defnydd anghynaladwy, yn cynnwys pwysau amaethyddol;
  • Rhywogaethau dieithr ymledol, er enghraifft Rhododendron yn Eryri.