Lansio cyfrol yn olrhain cyfraniad y Cymry yn yr Unol Daleithau

01/09/2015

Categori: Celfyddydau, Llenyddiaeth, Newyddion

Mae Gwasg Y Lolfa yn lansio cyfrol newydd gan Eurig Davies sy’n cwmpasu cyfraniad y Cymry yn yr Unol Daleithiau o gyfnod yr ymfudo cyntaf yn yr unfed ganrif ar bymtheg hyd at y ganrif ddiwethaf.

 

Mae cyfrol Y Winllan Well yn cynnwys deunydd ar sawl maes, yn cynnwys trafferthion yr ymfudwyr cynnar a hwyliodd i America yn yr ail ganrif ar bymtheg. Meddai Eirug: “O’r holl fordeithiau i’r America, hwyrach nad oes yna’r un a ddylanwadodd gymaint ar Gymru a mordaith Wiliam Penn yn 1682...” Dyma’r fordaith a arweiniodd at bresenoldeb cymaint o Gymry ym Mhensylfania oherwydd erledigaeth grefyddol yn eu mamwlad.

 

Olrheinir hanes cenhadaeth y Shawnees, rôl y Cymry yn ystod y Chwyldro Americanaidd a’r dynion a fu’n brwydro yn y rhyfel, gweithfeydd glo a dur Pensylfania, y Cymry yn Efrog Newydd a dylanwad yr eisteddfodau. Adroddir hanes amrywiaeth eang o gymeriadau wrth iddynt ymgartrefu tu draw i’r Iwerydd, gan sôn am yr heriau a fyddai’n eu hwynebu ar yr ochr arall – o beryglon y mordeithiau cyntaf i sefydlu diwylliant Cymreig yn wyneb goruchafiaeth y diwylliant Anglo-Americanaidd.

 

Dyma gofnod hanesyddol cynhwysfawr o bobl ein cenedl a chyfraniad arbennig ar hanes ac etifeddiaeth y Cymry yn America gan un o arbenigwyr mwyaf blaengar y maes.

 

Daw’r awdur yn wreiddiol o Lan-non yng Ngheredigion. Treuliodd 29 mlynedd yn ymchwilydd gyda’r awyrlu yn Boston, Massachusetts. Yn ystod y cyfnod hwnnw fe gyhoeddodd sawl erthygl ar bwnc y microsglodyn a bu hefyd yn gyfrifol am arolygu a monitro gwaith pobl mewn sefydliadau ymchwil. Bellach mae’n aelod cysylltiol o’r Adran Astudiaethau Celtaidd ym Mhrifysgol Harvard. Mae’r awdur eisoes wedi ysgrifennu cyfrolau eraill yn y maes – yn cynnwys The Welsh of Ten Cafodd ei urddo fel derwydd y Wisg Las yng ngorsedd yr Eisteddfod Genedlaethol 2015 am ei wasanaeth i’r genedl.

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.cymru