Diwedd cyfnod Meri Huws yn arwain Cymdeithas Ryngwladol y Comisiynwyr Iaith

02/05/2018

Categori: Addysg, Iaith, Iechyd, Newyddion

Yng nghynhadledd flynyddol Cymdeithas Ryngwladol y Comisiynwyr Iaith yn Kosovo yr wythnos hon, bydd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws, yn trosglwyddo awenau cadeiryddiaeth y Gymdeithas i Gomisiynydd Iaith Iwerddon ar ôl cyfnod o ddwy flynedd yn y swydd.

Bu swyddfa Comisiynydd y Gymraeg yn gyfrifol am ysgrifenyddiaeth y Gymdeithas ers 2014; ac mae’r cyfrifoldeb am hynny hefyd yn trosglwyddo i Iwerddon.

 

Cafodd y Gymdeithas ei sefydlu gan Meri Huws ac eraill yn Nulyn yn 2013. Dros y pum mlynedd diwethaf mae’r Gymdeithas wedi elwa o glywed lleisiau a phrofiadau Comisiynwyr Iaith o bedwar ban; o Kosovo, Iwerddon, Catalunya, Gwlad y Basg, Fflandrys, Sri Lanka, De Affrica ac o Ganada.

 

Dywedodd Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws,: “Hon yw ein pumed gynhadledd flynyddol; a braint aruthrol i mi'r llynedd oedd croesawu’r gynhadledd i Gymru a dathlu hanner canrif o ddeddfwriaeth iaith Gymraeg.

 

“Er mai dim ond unwaith y flwyddyn yr ydyn ni i gyd yn dod at ein gilydd, rydyn ni’n pontio’r pellteroedd daearyddol sydd rhyngom drwy drafod a gweithredu ar y cyd yn rheolaidd. Nid rhwydwaith cyswllt yn unig yw’r Gymdeithas, ond corff ymarferol sy’n gweithredu ar y cyd. Enghraifft o hyn yw’r grwpiau yr ydyn ni wedi eu sefydlu i rannu ymchwil a syniadau am farchnata, ymgysylltu a chyfathrebu.

 

“Yn ein gwaith o ddydd i ddydd, mae’n anochel ein bod ni’n edrych ar bethau yng nghyd-destun gwleidyddol a chymdeithasol ein gwledydd ein hunain. Mae gallu manteisio ar bersbectif allanol wedi profi yn amhrisiadwy.

 

“Yn bersonol, rydw i wedi cael cyfle i gyfrannu i drafodaethau am ddeddfwriaeth iaith yng Ngogledd a Gweriniaeth Iwerddon, rhoi cyflwyniad i weinidogion Llywodraeth Kosovo am amlieithrwydd a thrafod y cynnig iaith rhagweithiol yn y maes iechyd gydag arweinwyr yng Nghanada.

 

Pwysigrwydd comisynydd annbynnol

 

Rai misoedd yn ôl, fe gyfrannodd comisiynwyr iaith mewn gwledydd eraill at y drafodaeth yng Nghymru am ddyfodol deddfwriaeth iaith a phwysigrwydd cael Comisiynydd annibynnol i warchod hawliau siaradwyr Cymraeg.

 

Ychwanegodd Meri Huws: “Byddaf nawr yn trosglwyddo’r gadeiryddiaeth i Rónán Ó Domhnaill, An Coimisinéir Teanga, Comisiynydd Iaith Iwerddon. Mae’n ddiwedd cyfnod, ond rwy’n sicr y bydd y Gymdeithas yn datblygu ymhellach fel corff ymarferol a dylanwadol dan ei arweiniad e.”