Diffoddwch y golau a gweld manteision yr awyr dywyll

15/03/2019

Categori: Amgylchedd, Newyddion

Mae swyddogion Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro, Cyngor Sir Benfro a Cyfoeth Naturiol Cymru yn annog aelodau o'r cyhoedd, busnesau a sefydliadau i ymuno ag ymdrech Cymru gyfan i leihau llygredd golau.

Yn ogystal â rhoi golwg cliriach i bobl o'r awyr dywyll uwchben, gall lleihau llygredd golau fod o fudd i fywyd gwyllt a'ch iechyd hefyd.

 

Mae wyth Safle Darganfod yr Awyr Dywyll dynodedig ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro. Dyma rai o'r safleoedd gorau i weld yr awyr dywyll, i ffwrdd o ardaloedd lle mae'r sêr wedi'u cuddio gan lygredd olau. Ond maent yn hawdd eu cyrraedd.

 

Yn ôl Hannah Buck, Swyddog Polisi Iechyd a Thwristiaeth Awdurdod y Parc: "Mae'n anodd dod o hyd i'r geiriau i ddisgrifio'r profiad mae pobl yn ei gael o edrych i fyny ar yr awyr ar noson glir mewn rhywle sy'n rhydd o lygredd golau, lle mae modd gwerthfawrogi'r sêr ac ysblander y Llwybr Llaethog.

 

"Nid yn unig mae llygredd golau yn cyfyngu ar ein gallu i weld y sêr, mae'n gwastraffu egni hefyd, sydd yn ei dro yn gallu arwain at lefelau uwch o allyriadau nwyon tŷ gwydr. Mae tystiolaeth fod hyn yn cael effaith niweidiol ar iechyd pobl ac yn gallu cael effeithiau sylweddol ar fywyd gwyllt."

 

Ychwanegodd Sarah Mellor, Swyddog Bioamrywiaeth Awdurdod y Parc: “Mae nifer o'n rhywogaethau ystlumod, fel ystlumod pedol, yn sensitif iawn i oleuadau artiffisial ac yn mynd ati i osgoi ardaloedd golau. Gall llygredd golau newid eu hamgylchedd yn llwyr ac achosi iddynt gefnu ar glwydau neu oedi cyn dod allan o'r clwydau, gan leihau eu cyfnod chwilota. Mewn rhai achosion, gall goleuadau eu gwahanu'n llwyr o'r ardaloedd bwydo gorau sy'n llawn pryfed.

 

Adar Drycin

 

"Mae'n gallu effeithio ar adar hefyd. Mae ynysoedd Sgomer a Sgogwm Sir Benfro yn gartref i 350,000 o barau o adar drycin Manaw. Bob blwyddyn mae'r ifanc yn dod allan o dyllau eu nythod ym mis Medi i ddechrau eu hymfudiad i Dde America. Mae'r adar amhrofiadol hyn yn cael eu taflu oddi ar eu trywydd yn hawdd gan oleuadau artiffisial ar y tir mawr ac ar longau. Bob blwyddyn mae gwirfoddolwyr yn helpu i arbed adar drycin Manaw sydd wedi disgyn i'r ddaear a'u rhyddhau yn ôl i'r môr i barhau â'u taith."

 

Un o'r ffyrdd symlaf o ddangos eich cefnogaeth i'r ymdrech i leihau llygredd golau yw cymryd rhan yn yr Awr Ddaear, a fydd yn gweld goleuadau'n cael eu diffodd ledled y byd rhwng 8.30pm a 9.30pm ar 30 Mawrth.