Arddangosfa yn dathlu perthynas Cymru gyda'r môr

26/09/2018

Categori: Celfyddydau, Llenyddiaeth, Newyddion

I gydfynd gyda blwyddyn y Môr, fe fydd arddangosfa Tra Môr yn Fur yn agor ar Fedi 29 yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn dathlu perthynas Cymru â’r môr.

Mae’r arddangosfa yn ceisio dehongli sut y bu iddo ddylanwadu  ar ein hanes a’n diwylliant,  gan ddefnyddio  hanesion, straeon a delweddau o gasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru ac Amgueddfa Cymru i wneud hynny.

 

Ar hyd y canrifoedd, mae’r môr wedi bod yn ysbrydoliaeth i nifer gyda nifer o’r  Cymry wedi darlunio’r môr mewn gair, llun a chân, ac yn parhau i wneud hynny hyd heddiw.  Yn yr arddagnofsfa hon cawn fwynhau cynnyrch  creadigol artistiaid a llenorion  fel Kyffin Williams, John Dillwyn Llewelyn, J. Glyn Davies a Dylan Thomas.  

 

Daw hanes y diwydiant morwrol yn fyw wrth i ni arddangos gwrthychau unigryw sydd ar fenthyg o Amgueddfa Cymru, ynghyd â ffotograffau hanesyddol trawiadol o gasgliad Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru.  

 

Ond hefyd y mae i’r môr ei ochr dywyll, a daw hyn i’r amlwg wrth i ni edrych ar hanes  llongddrylliadau’r gorffennol, megis trychineb y Lusitania, a dod wyneb yn wyneb â rhai o smyglwyr a môr-ladron enwocaf Cymru.  

 

Mae modd dadlau nad  yr hydref a’r gaeaf yw’r tymhorau gorau i fwynhau glan y môr, ond wrth arddangos gweithiau celf a ffotograffau o’r casgliad graffeg, ynghyd â chlipiau ffilm o Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru, down â naws a mwynhad glan y môr yma i’r Llyfrgell.

 

Adrodd yr hanes

 

Dywedodd Mari Elin Jones, Swyddog Dehongli Llyfrgell Genedlaethol Cymru:“Mae hanes perthynas Cymru a’r môr yn un eang a hynod ddiddorol, ac mae’n bleser gennym gydweithio gyda Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru ac Amgueddfa Cymru i greu arddangosfa hwyliog sy’n adrodd yr hanes hwn.  Gobeithiaf y bydd ymwelwyr yma yng Nghymru, a thu hwnt, yn achub ar y cyfle hwn i weld eitemau o wahanol gasgliadau cenedlaethol o dan un to, ac i ddysgu mwy am berthynas unigryw Cymru a’r môr.“

 

I gyd-fynd â’r arddangosfa, mae Gwasanaeth addysg Llyfrgell Genedlaethol Cymru wedi creu gweithdy newydd, am ddim wedi’i seilio ar hanes a pherthynas Cymru â’r môr.