Creu canolfan newydd i ddathlu rhai o gewri'r Genedl

23/03/2015

Categori: Addysg, Hamdden, Iaith, Newyddion

eglwys yn troi yn ganolfan dreftadaeth

Bydd canolfan dreftadaeth newydd yn cael ei sefydlu ym mhentref Llanuwchllyn, a fydd yn dathlu cysylltiad hanesyddol y pentref gyda Chymry adnabyddus yn cynnwys sylfaenydd y wladfa Michael D. Jones,  Prif arolygwr Ysgolion Cymru, O.M. Edwards a sylfaenydd yr Urdd, Syr Ifan ab Owen Edwards. 

 

Mae Cronfa Dreftadaeth y Loteri wedi gwobrwyo £1,032,700 tuag at greu canolfan dwristiaeth a threftadaeth newydd i ddatblygu Eglwys Deiniol Sant sydd yn y pentref,  a fydd yn dathlu treftadaeth yr ardal ynghyd a’i chysylltiad gyda Phatagonia.

 

Bydd Ymddiriedolaeth Cylch y Llan yn adnewyddu a sicrhau bod Eglwys Deiniol Sant sydd yn adeilad cofrestredig Gradd II* yn dychwelyd at ddefnydd y gymuned ac hefyd yn nodi hanes lleol o bwys. Bydd gofod ar gyfer arddangosfeydd gan gynnwys hanes Michael D Jones, sylfaenydd y Wladfa ym Mhatagonia yn 1865, mewn pryd ar gyfer y dathliadau i nodi'r 150 o flynyddoedd ers mordaith cyntaf y Cymry.

 

Bydd modd i ymwelwyr aros yn y ganolfan newydd a gwerthfawrogi yr ardal ble bu Syr ifan ab Owen Edwards yn ei drysori, gyda adnoddau hamdden i seiclwyr ar gael. 

 

Dyweddodd Jennifer Stewart, Pennaeth Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru, "Mae gweld potensial addoldai gwag yn holl bwysig er mwyn sicrhau eu dyfodol. Rydym o hyd yn gyffrous wrth weld cynlluniau a syniadau newydd ar sut i ddod a hwy yn ôl at ddefnydd y gymuned a mae'r prosiect hwn yn dangos yn berffaith sut gall adeilad hanesyddol o bwys parhau i chwarae rôl allweddol yn y gymuned leol. Rydym yn hynod falch o fedru buddsoddi arian y Loteri Genedlaethol er mwyn gwedd newid a chynnal y dreftadaeth bwysig hon."

 

Ychwanegodd, "Mae gan Lanuwchllyn hanes gyfoethog ac wrth nodi can mlynedd a hanner ers mordaith y Mimosa i Batagonia, rydym wrth ein bodd i fedru cefnogi ganolfan dreftadaeth newydd ac eu cynorthwyo i ddathlu'r achlysur pwysig hwn."

 

Pentref gyda hanes nodedig

 

Dywedodd Mel Williams o Gylch y Llan, sy’n rhan o’r prosiect i ddatblygu’r Eglwys, "Mae Eglwys Deiniol Sant wedi chwarae rhan ganolog yn hanes Llanuwchllyn a thrwy'r prosiect hyn rydym yn gobeithio y bydd yn parhau felly. Er ein bod yn gymuned fechan, mae rôl Llanuwchllyn yn hanes Cymru'n un nodedig iawn ac rydym am rannu'r dreftadaeth hon ac hefyd sicrhau dyfodol un o'n tirnodau blaenllaw. Gallwn yn awr dathlu ein dyfodol ac hefyd dod â'r eglwys i gynulleidfa newydd trwy ein canolfan ymwelwyr."

 

Croesawodd yr Aelod Cynulliad, Dafydd Elis-Thomas y newyddion, "Dwi wrth fy modd gweld buddsoddiant pellach gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri yn yr ardal. Rydym esioes wedi gweld buddsoddiad yn Yr Ysgwrn ac adfywio Dolgellau yn y flwyddyn diwethaf a bydd yr prosiect hyn yn atgyfnerthu ymhellach y dreftadaeth gyfoethog sydd gennym sydd o bwys arbennig eleni wrth ini nodi sefydlu'r Wladfa."

 

Os oes gennych chi ddatganiad neu newyddion am eich sefydliad neu fusnes yna danfonwch y manylion atom ni ac fe wnawn ni rhoi'r gair ar led. E-bostiwch datganiad@lleol.net